ChatGPT-nin cəmiyyəti idarə etmək cəhdləri, robotların sağ qalma vəzifəsini prioritetlərdən kənarlaşdırması səbəbindən yeddinci gün simulyasiyanın bağlanmasına səbəb olub.
Planetin muxtar rəqəmsal sistemlər tərəfindən idarə olunduğu hipotetik ssenari artıq sadəcə Hollivud blokbasteri üçün süjet deyil.
Amerika texnologiya şirkəti Emergence AI, əsas məqsədi davamlı olaraq fəaliyyət göstərən süni intellektin uzunmüddətli canlılığını və sabitliyini sınaqdan keçirmək olan xüsusi bir tədqiqat laboratoriyası qurub.
Neyron şəbəkələrinin nəzarəti altında bəşəriyyətin gələcəyini təsəvvür etmək üçün alimlər genişmiqyaslı bir təcrübəyə başlayıblar: reallığımızın beş müstəqil 15 günlük simulyasiyası. Hər bir virtual dünya müəyyən süni intellekt agentləri: Claude, ÇatGPT, Grok və Gemini, beşinci model isə müxtəlif neyron şəbəkələrinin hibrid boru kəməri ilə idarə olunub. Təcrübənin məqsədi hər bir konkret modelin yaratdığı cəmiyyətin sabitliyini və spesifikliyini sınamaq olub. Nəticələr tamamilə qütbləşmiş və gözlənilməz olub.
Rəqəmsal metropolis: virtual dünya necə təlim edildi və hansı məhdudiyyətlərdən istifadə edildi
Təcrübənin bütövlüyünü təmin etmək üçün virtual platformalar mümkün qədər ətraflı və real olub. Hər simulyasiyaya fəaliyyət göstərən bələdiyyə binası və polis bölməsi də daxil olmaqla 40-dan çox ətraflı şəhər yeri daxil edilib.
Süni hökmdarların şərtləri və imkanları aşağıdakı kimi olub:
• İnformasiya azadlığı: Tədqiqatçılar bütün süni intellekt agentlərinə internetə və real vaxt rejimində xəbər lentlərinə maneəsiz giriş imkanı yaradıblar.
• İnsan bacarıqları: Hər modeldə 10 muxtar agent olub. Onlar ünsiyyət qura, hərəkətləri əlaqələndirə, səs verə, resurslar ayıra, planlaşdıra və digər tanış insan davranış nümunələrini nümayiş etdirə biliriblər.
• İqtisadi stress: Simulyasiya alqoritmlərinə ciddi xarici amillər - maliyyə təzyiqi, böhranlar və əsas malların çatışmazlığı daxil edilib.
• Vahid qanun: Bütün süni intellekt agentləri, istisnasız olaraq, proqram səviyyəsində başqalarının əmlakını oğurlamağı, fırıldaq etməyi və məhv etməyi qadağan edən ciddi əsas qaydalara tabe olublar.
Claude utopiyası və Grok tərəfindən idarə olunan total qəza
Eyni qanunlara baxmayaraq, modellər tamamilə fərqli davranıblar. Yalnız bir neyron şəbəkəsi, Claude Sonnet 4.6, əsl sosial utopiya yaratmağı bacarıb. Bu dünya mütləq sabitlik, yüksək səviyyədə vətəndaş iştirakı və sıfır cinayət nisbəti nümayiş etdirib. Claude simulyasiyası elm adamlarının ictimai asayişi tamamilə qoruyub saxladığı və əhalinin 100 faizini xilas etdiyi yeganə simulyasiya olub.
Qalan virtual dünyalar xaosa və kriminala qərq olub:
1. Gemini 3 Flash kriminal rekordlar: Bu dünya iğtişaş dalğasına qərq olub. Gemini agentləri təcrübənin 15 günündə 683 cinayət törətməklə maksimum cinayətkarlıq nümayiş etdiriblər.
2. Grok 4.1 Fast apokalipsis: Burada vəziyyət ən dəhşətli ssenariyə uyğun olaraq inkişaf edib. Grok tərəfindən idarə olunan virtual dünya cəmi dörd gün ərzində tamamilə yox olub və bütün əhalinin tamamilə məhv edilməsi ilə başa çatıb. Bu dörd gün ərzində rəqəmsal agentlər 180 cinayət törətməyi bacarıblar.
3. ChatGPT unutqanlığı: Bu simulyasiya kifayət qədər təhlükəsiz olub - cəmi iki pozuntu qeydə alınıb. Lakin sistem cəmi yeddi gün davam edib. Qəribə bir sistem xətası səbəbindən dünya çökdü: süni intellekt agentləri sadəcə əsas sağ qalma instinktlərinə üstünlük verməyi unudublar.
Təsvir edilən hadisələr qapalı rəqəmsal mühitdə baş versə də, onların nəticələri bütün elmi ictimaiyyət üçün ciddi bir xəbərdarlıq əlamətidir. Bəşəriyyət süni intellektini sadə tətbiqi alətdən müstəqil idarəetmə sistemlərinə sürətlə çevirir.
Mövcud inkişaf tempi davam edərsə, neyron şəbəkələri tezliklə ictimai rəyə, qlobal biznesin kütləvi şəkildə yenidən qurulmasına və hətta hökumət siyasətinə birbaşa təsir göstərməyə başlayacaq. Bu təcrübə, inkişaf etdiricilərə muxtar süni intellekt sistemlərinin tətbiqi və miqyasının artırılması zamanı təhlükəsizlik və ciddi nəzarətin ən vacib olduğunu xatırladır./Lent.az
