ABŞ-də demokratların Konqresin hər iki palatasında çoxluğu ələ keçirməsi prezident Donald Tramp üçün ciddi siyasi nəticələr doğura bilər. CNN-in təhlilinə görə, bu nəticə təkcə Respublikaçılar Partiyasının məğlubiyyəti deyil, həm də Trampın öz siyasi strategiyasının uğursuzluğudur.
Turkustan.az xəbər verir ki, bu barədə CNN-in siyasi təhlilçisi Stiven Kollinson yazıb.
Müəllifin fikrincə, Tramp 2026-cı il aralıq seçkilərini faktiki olaraq öz siyasi nüfuzuna dair referenduma çevirib. Lakin onun İranla müharibəsi, bahalaşma, sərt miqrasiya siyasəti və administrasiya ətrafındakı korrupsiya iddiaları respublikaçıların əleyhinə işləyib.
Tramp öz qurduğu siyasi tələyə düşdü
CNN yazır ki, prezident seçkilər ərəfəsində respublikaçı namizədlərə dəstək vermək üçün ölkənin ən mühafizəkar ştatlarında belə fəal kampaniya aparıb.
Lakin bu strategiya gözlənilən nəticəni verməyib. Demokratlar Nümayəndələr Palatası ilə yanaşı, Senatda da çoxluğu əldə ediblər.
Xüsusilə Texasda demokrat Ceyms Talarikonun təxminən 40 ildən sonra partiyasına senator mandatı qazandırması diqqət çəkib. Ştatın respublikaçı qubernatoru Qreq Ebbott da demokrat Cina İnojosa qarşısında məğlub olub.
Müəllif xatırladır ki, Tramp seçkilərdən cəmi iki gün əvvəl tərəfdarlarına özünü səsvermə bülletenində təsəvvür etməyi təklif etmişdi. Məğlubiyyətdən sonra isə mövqeyini dəyişərək sosial şəbəkədə yazıb:
“Mən seçki bülletenində deyildim. Olsaydım, böyük üstünlüklə qalib gələrdik!”
CNN bu ziddiyyəti Trampın seçki strategiyasının uğursuzluğunun göstəricisi kimi qiymətləndirir.
İran müharibəsi Ağ Evə baha başa gəldi
Təhlildə İranla müharibənin seçicilərin mövqeyinə təsiri xüsusi vurğulanır.
Müəllifin fikrincə, müharibənin benzin və dizel yanacağının qiymətlərini artırması milyonlarla amerikalı ailənin büdcəsinə təsir göstərib.
Trampın ölkədə “qızıl dövr” yaşandığı barədə bəyanatları isə seçicilərin gündəlik iqtisadi çətinlikləri ilə ziddiyyət təşkil edib.
CNN-in seçki sorğularına əsasən, respondentlərin əksəriyyəti prezidentin İran siyasətinə, iqtisadi idarəçiliyinə və miqrasiya tədbirlərinə mənfi münasibət bildirib.
Tramp gözlənilmədən tonunu dəyişdi
CNN-in diqqət çəkdiyi başqa bir məqam prezidentin məğlubiyyətdən sonrakı reaksiyasıdır.
Seçkidən əvvəl özünü “Cənab Veto” adlandıran Tramp nəticələr məlum olduqdan sonra demokratlarla əməkdaşlığa hazır olduğunu söyləyib.
“Ölkəmizdə işlərin yaxşı getməsi üçün demokratlarla birlikdə çalışacağıq. Bu, çox vacibdir”, – deyə o, POLITICO-nun seçki gecəsi yayımına bildirib.
Müəllif bunu prezidentin əvvəlki sərt ritorikasından nəzərəçarpacaq geri çəkilmə kimi dəyərləndirir.
Trampı qarşıda nə gözləyir?
CNN hesab edir ki, demokratların Konqresə nəzarəti ələ keçirməsi Ağ Ev üçün yeni siyasi qarşıdurmaların başlanğıcı olacaq.
Yeni Konqres Tramp administrasiyasının fəaliyyətini, İran müharibəsinin xərclərini, korrupsiya iddialarını və prezidentin ailə bizneslərini araşdırmaq imkanına malik olacaq.
Demokratların Senatda çoxluğu əldə etməsi həmçinin Trampın Ali Məhkəməyə yeni hakimlər və hökumətə yüksəkvəzifəli şəxslər təyin etmək imkanlarını məhdudlaşdıra bilər.
Təhlilçi prezidentin daxili siyasətdə üzləşəcəyi maneələri xarici siyasətdə daha sərt addımlarla kompensasiya etməyə çalışa biləcəyini də istisna etmir.
Vens, Rubio və DeSantis üçün yeni vəziyyət
CNN-in fikrincə, seçki məğlubiyyəti Respublikaçılar Partiyasında 2028-ci il prezident seçkilərinə hazırlığı da çətinləşdirir.
Vitse-prezident Ceyms Devid Vens uzun müddətdir Trampın mümkün siyasi varisi kimi nəzərdən keçirilir. Lakin indi onun prezidentin siyasi irsindən nə dərəcədə uzaqlaşacağı sualı ortaya çıxır.
Dövlət katibi Marko Rubio və Florida qubernatoru Ron DeSantis də partiyanın gələcək istiqaməti ilə bağlı müzakirələrdə mühüm fiqurlara çevrilə bilərlər.
Kollinsonun qənaətinə görə, seçkilərin ən mühüm dərsi budur: Amerikada heç bir siyasi qələbə əbədi deyil və özünü nə qədər güclü hesab etməsindən asılı olmayaraq, heç bir prezident məğlubedilməz deyil. /Musavat.com/
