Türkmen yurdundan yükselen kardeşlik çağrısı, Nahçıvan'dan Bakü'ye uzandı. Ortak tarih, ortak kültür ve ortak gelecek ülküsüyle buluşan Türkmenler, Türk dünyasının birlik ruhunu yeniden dünyaya ilan etti.
Irak, Suriye, Lübnan ve Türkiye’den gelen Türkmen sivil toplum kuruluşu temsilcilerinin Azerbaycan ziyareti, yalnızca kültürel bir buluşma olmanın ötesine geçerek Türk dünyasında yeni bir iş birliği platformunun oluşumuna yönelik önemli bir adım olarak değerlendirildi.
Nahçıvan’da başlayan ve Bakü’de düzenlenen II. “Türkmen Mirası: Sivil Toplum Kuruluşlarının Dayanışması” Buluşması ile sona eren program, Türkmen mirasının korunması, bilimsel araştırmalarla gelecek nesillere aktarılması ve uluslararası iş birliği ağlarının güçlendirilmesi açısından önemli sonuçlarla tamamlandı.
23 Haziran’da başlayan ziyaret kapsamında Irak, Suriye, Lübnan ve Türkiye’den yaklaşık 30 sivil toplum kuruluşu temsilcisi, Nahçivan’ın zengin tarihi ve kültürel mirasıyla yakından tanışma fırsatı buldu.
Heyet, “Nahçivangala” Tarih-Mimarlık Müze Kompleksi, Mömine Hatun Türbesi, Han Sarayı ve Nuh’un Türbesi gibi önemli tarihi yapıları ziyaret ederek Azerbaycan’ın kadim devletçilik geleneği, mimari mirası ve kültürel değerleri hakkında kapsamlı bilgiler aldı.
Program çerçevesinde konuklar ayrıca Azerbaycan’ın ulusal lideri Haydar Aliyev’in Nahçivan’daki anıtını ve Haydar Aliyev Müzesi’ni ziyaret etti. Bu ziyaret, Azerbaycan’ın modern devletçilik tarihinin önemli dönüm noktalarını yakından tanımaları açısından özel bir anlam taşıdı.
Türkmen mirasının korunmasına yönelik bilimsel yol haritası belirlendi…
Ziyaret programının önemli etkinliklerinden biri, “Türkmen Mirası: Dil, Kültür ve Tarih” konulu bilimsel müzakere toplantısı oldu. “Körpü” Türkmen Mirası Araştırmaları Merkezi’nin organizasyonu, Azerbaycan Cumhuriyeti STK Ajansı ve Azerbaycan Milli Bilimler Akademisi (AMEA) Nahçivan Bölümü’nün ortaklığıyla düzenlenen etkinlikte; Azerbaycan, Irak ve Türkiye’den bilim insanları, araştırmacılar ve sivil toplum kuruluşu temsilcileri sunumlar gerçekleştirdi.
AMEA Nahcivan Bölümü Başkanı İsmail Hacıyev, Türkmen mirasının araştırılması ve korunmasına yönelik Azerbaycan’da yürütülen bilimsel çalışmaların son yıllarda daha da genişlediğini ifade etti.
Türkmanoloji uzmanı Orhan İsayev ise gerçekleştirilen araştırmaların sonuçlarını katılımcılarla paylaşarak Türkman kimliğinin oluşumu, Türk boylarının tarihi, “Türkman” etnoniminin kökeni ve günümüz Türkmen topluluklarının durumu hakkında kapsamlı değerlendirmelerde bulundu.
Müzakerelerde konuşan Irak, Türkiye ve Azerbaycanlı akademisyenler; ana dilin korunması, milli kimliğin yaşatılması, ortak edebiyat ve müzik mirasının araştırılması alanlarında iş birliğinin güçlendirilmesinin öneminin altını çizdiler.
Gazi Üniversitesi öğretim üyesi Ömer Türkmenoğlu, Azerbaycan ve Irak Türkmen müziği arasındaki ortak yönlere dikkat çekerek melodik yapı, icra tarzı ve kullanılan müzik enstrümanlarındaki benzerliklerin ortak kültürel köklere dayandığını belirtti.
Türk dünyası sivil toplum iş birliğinde yeni adım
Nahçivan programı kapsamında, Türk Devletleri Teşkilatı üyesi ülkelerin STK Platformu Sekretaryası ile Türkmen sivil toplum kuruluşu temsilcileri arasında görüşme gerçekleştirildi.
Platformun Genel Sekreteri Azer Allahverenov, konuşmasında ortak tarih, dil ve kültürün Türk halklarını ortak bir değerler etrafında birleştiren temel unsurlar olduğunu ifade etti.
Allahverenov, Irak, Suriye, Lübnan ve Türkiye’de faaliyette bulunan Türkmen kuruluşları platformu bünyesinde daha aktif yer almasının, ilerleyen zamanda ortak projelerin geliştirilmesi ve iş birliği imkanlarının artırılması açısından önemli fırsatlar sunduğunu belirtti.
Görüş kapsamında karşılıklı projeler, ortak girişimler ve gelecekte hayata geçirilmesi planlanan faaliyet alanları ele alındı.
İki günlük program çerçevesinde heyet ayrıca Eshabi-Kehf Ziyaretgâhı, Duzdağ Kompleksi, Hüseyin Cavid Türbesi ve Nahçivan’ın diğer tarihi mekanlarını ziyaret etti.
Böylece Nahçivan programı, Azerbaycan’ın zengin tarihi ve kültürel mirasının tanıtılması, Türk dünyası arasındaki bağların güçlendirilmesi açısından önemli ve anlamlı bir ziyaret olarak hafızalarda yer aldı.
Bakü’de Türkmen dayanışması uluslararası platformda güç kazandı
25 Haziran’da etkinlikler, Bakü’deki Uluslararası Muğam Merkezi’nde düzenlenen II. “Türkmen Mirası: Sivil Toplum Kuruluşlarının Dayanışması” Buluşması ile devam etti.
Buluşmaya dört ülkeden gelen Türkmen sivil toplum kuruluşu temsilcilerinin yanı sıra 250’den fazla Azerbaycan STK’sı katıldı.
Milli Meclis Başkan Yardımcısı, akademisyen Rafael Hüseynov, etkinliği “Türkmen mirasının bayramı” olarak değerlendirerek Kerkük’ün Azerbaycan halkının manevi hafızasında özel bir yere sahip olduğunu vurguladı.
STK Ajansı Denetleme Kurulu üyesi ve Milli Meclis milletvekili Rizvan Nebiyev, bu gibi buluşmaların bundan sonra düzenli olarak her sene düzenleneceğini belirtti. Nebiyev ayrıca gelecekte benzeri buluşmaların Irak, Suriye ve Lübnan’da da gerçekleştirilmesi yönünde hazırlıkların başlandığını ifade etti.
Irak Türkmen Cephesi lideri Erşad Salihi, Azerbaycan’ın Türkmenler için ana vatan kadar değerli olduğunu belirterek buluşmanın Azerbaycan–Irak ilişkilerinin geliştirilmesine önemli katkı sunduğunu söyledi.
Suriye Parlamentosu milletvekili Tarık Sulo Cevizci ise Azerbaycan ile Suriye arasındaki ilişkilerin gelişmesinden duyduğu memnuniyeti dile getirerek özellikle eğitim alanında sağlanan desteğin büyük önem taşıdığını ifade etti.
Lübnan’da faaliyette bulunan “Azerbaycan Evi” Başkanı Halid İsmail Kavaşrada, yürütülen projeler hakkında bilgi vererek merkezin iki halk arasında kültürel bir bağ ve iletişim köprüsü oluşturduğunu vurguladı.
Buluşma kapsamında düzenlenen “Ne yakınmış uzaklar” başlıklı panelde Azerbaycan, Irak ve Suriye’den Türkmenoloji uzmanları ile sivil toplum temsilcileri bir araya geldi. Panelde Türkmen tarihinin araştırılması, milli kimliğin korunması, diaspora faaliyetlerinin güçlendirilmesi ve ortak projelerin geliştirilmesi konuları ele alındı.
Kerkük’ün Oğuz ruhunu yansıtan yeni eser tanıtıldı
Tarihi buluşmanın kapanış töreninde Türkmen mirasını konu alan özel sanat programı sunuldu. Etkinliğin dikkat çeken bölümlerinden biri, “Bizi Birleştiren Kültür” Kamu Birliği tarafından hazırlanan “Kerkük Oğuz Güzeli” adlı yeni müzik eserinin tanıtımı oldu.
Akademisyen Rafael Hüseynov’un sözlerini kaleme aldığı, Halk Sanatçısı Siyavuş Kerimi’nin bestelediği eser, Emekli Sanatçı Ramil Gasimov tarafından seslendirildi. Estrada-senfonik orkestra ve koro eşliğinde sunulan eser, Kerkük’ün kadim Oğuz mirasını ve Azerbaycan ile arasındaki manevi bağları müzik diliyle yansıttı.
Proje kapsamında eserin klibinin Irak ve Suriye’de çekilmesi planlanmaktadır.
Türkmen mirası çalışmalarında yeni bir evre
II. “Türkman Mirası: Sivil Toplum Kuruluşlarının Dayanışması” Buluşması, Türkmen mirasının korunmasının yalnızca kültürel ve akademik bir konu olmadığını; aynı zamanda Türk dünyasında sivil toplumlar arasındaki iş birliğini güçlendiren önemli bir platform haline geldiğini ortaya koydu.
Nahçivan’da başlayan ve Bakü’de sona eren programlar, Türkmen mirasının araştırılması, ortak tarihi hafızanın korunması, bilimsel iş birliğinin geliştirilmesi ve gelecekteki uluslararası projelerin hayata geçirilmesi açısından yeni imkanlar oluşturdu.
Gerçekleşen buluşmanın her sene düzenli olarak gerçekleştirilmesi yönündeki karar ise bu iş birliğinin sürdürülebilir hale gelmesi ve Türkmen mirasının uluslararası alanda daha geniş tanıtılması açısından önemli bir adım olarak değerlendirildi.
Fuad Hüseynzade
Diaspora Faaliyetlerine Gazetecilerin
Desteği Kamu Birliği Başkanı
