İran transseksualların və cinsiyyətini dəyişdirənlərin sayına görə dünyada ilk yerlərdən birini tutur.
Turkustan.az xəbər verir ki, bu barədə əlaqədar səhiyyə qurumları və insan haqları təşkilatlarının hesabatlarında bildirilir.
Hesabatlara əsasən, hər il yüzlərlə insan bu əməliyyat üçün İran Məhkəmə Tibb Ekspertiza Təşkilatından icazə alır.
“Hər il cinsiyyət dəyişikliyi üçün müraciət edənlər arasında təxminən 800-dən çox insan bu əməliyyatın reallaşması üçün qanuni icazə almağa müvəffəq olur”, - hesabatda qeyd olunub.
Beynəlxalq tendensiyanın əksinə olaraq, İranda cinsiyyətini dəyişdirərək “kişi” olmaq istəyən və buna nail olan qadınların sayı daha çoxdur. Belə ki, cinsiyyət dəyişdirmək üçün müraciət edənlərin 60%-ı qadın, 40%-ı isə “kişi”dir.
Rəsmi statistikaya görə, son 10 ildə 6000 iranlı cinsiyyətini dəyişdirib, onlardan 3600-ü əməliyyat nəticəsində “kişi”, 2400-ü isə “qadın” olub.
İnsan haqları təşkilatlarının bildirdiyinə görə, real rəqəm göstəriləndən daha çoxdur və ictimai qınaq, ətrafın təzyiqi səbəbindən bir çox insan cinsiyyət dəyişikliyi barədə məlumat vermədən yaşayış yerlərini dəyişir.
Cinsiyyət dəyişikliyi əməliyyatları xərcinin hazırda təxminən 1 milyard 200 milyon tümən (təxminən 8000 dollar) civarında olduğu, ən çox əməliyyatların isə sıra ilə Məşhəd, Qum və Tehran şəhərlərində həyata keçirildiyi qeyd olunur.
Bununla yanaşı İslam Respublikasının transseksualların sayına görə də dünyada lider ölkə olduğu bildirilir.
Cinsiyyətini dəyişmək istəyən iranlıları narahat edən əsas məsələ isə əməliyyat xərclərinin çox olması və prosedurların uzun çəkməsidir.
Onlar əməliyyatın həyata keçirilməsi üçün psixiatrik prosedurlardan keçmək, ixtisaslaşmış qrupların təsdiqini almaq və nəhayət, İran Məhkəmə Tibb Təşkilatından rəsmi icazənin vaxt apardığından gileylənirlər.
Onların iddiasına görə, cinsiyyətini dəyişdirmək istəyənlər arasında Qum və Məşhəd şəhərlərində dini təhsil alan şəxslər və din xadimlərinin də sayı kifayət qədərdir.
Transseksuallar və cinsiyyətini dəyişdirən və ya dəyişdirmək istəyənləri narahat edən məsələlərdən biri də din xadimləri və dini təhsil alan tələbələrin maneələrlə üzləşməsidir.
Cinsi azlığa mənsub iranlılar xüsusən Qumdakı bəzi mərkəzlərin ölkədə dini təhsil alan xarici tələbələrə cinsiyyətlərini dəyişdirmək üçün yardım etdiklərini də iddia edib, vətəndaşlara qarşı ayrı-seçkilik edildiyindən gileyləniblər.
İranlı cinsi azlıq nümayəndələri eyni halda həmin mərkəzlərin müsəlman ölkələrindən transseksual və transgenderlərin İrana səfərlərini təşkil etdiklərini, onlardan həm də siyasi və ideoloji təbliğatçı kimi istifadə etdiklərini bildirirlər.
Qeyd edək ki, İranda cinsiyyət dəyişikliyinin şəriət baxımından da problemsiz olduğu barədə fitva və icazə var.
İranın keçmiş rəhbəri və islam inqilabının banisi Ayətullah Ruhullah Xomeyni hələ 1964-cü ildə “Təhrir əl-Vəsilə” kitabında cinsiyyət dəyişikliyinin “caiz” (icazə verilən) olduğu barədə fitva verib./axar.az
