ABŞ siyasətində qalmaqal yeni şey deyil. Amma bəzən elə anlar olur ki, məsələ sadəcə siyasətdən çıxır və daha dərin – simvolik və ideoloji səviyyəyə keçir. Donald Trumpın özünü İsa obrazında təqdim edən görüntüsü məhz belə anlardan biri idi.
Bu, siyasətçinin özünü necə gördüyünün və necə görünmək istədiyinin açıq mesajı idi.
Trump uzun müddətdir ki, özünü sistemə qarşı duran, “xilaskar” obrazında təqdim edir. Onun siyasi ritorikası da məhz bunun üzərində qurulub: korrupsiyaya qarşı mübarizə aparan, “Amerikanı xilas edən” lider. Lakin bu dəfə simvolika sözlərdən çıxıb vizuala keçdi. Özünü birbaşa dini fiqurla – İsa ilə assosiasiya etmək artıq sadəcə siyasi mesaj deyil, ideoloji iddiadır.
Və burada sərhəd aşılır. Çünki siyasət nə qədər emosional olsa da, dini simvolların bu şəkildə istifadəsi fərqli reaksiyalar doğurur. İsa obrazı milyardlarla insan üçün müqəddəsdir. Onu siyasi PR alətinə çevirmək təkcə rəqibləri yox, tərəfdarları da narahat edir.
Maraqlıdır ki, reaksiyanın bir hissəsi məhz Trumpın öz çevrəsindən gəldi. Bu, vacib siqnaldır. Çünki bu, artıq siyasi deyil, mədəni və dini həssaslıq məsələsinə çevrilmişdi.
Trumpın fotonu silməsi isə təsadüfi qərar deyil. Bu, geri addımdır. Amma zəiflikdən yox, reaksiya ölçüldükdən sonra verilən taktiki geri çəkilmədir.
Bu hadisə daha böyük bir sualı gündəmə gətirir: müasir siyasətdə liderlər nə qədər uzağa gedə bilər?
Populizm artıq klassik siyasət sərhədlərini çoxdan keçib. Liderlər təkcə proqramlarla yox, obrazlarla işləyir. Onlar artıq siyasətçi yox, simvol olmağa çalışır. Problem isə o zaman başlayır ki, bu simvol dini və müqəddəs məkanlara daxil olur.
Bu nöqtədə siyasət riskli oyuna çevrilir. Çünki dini simvolika ilə oynamaq qısa müddətli diqqət gətirə bilər, amma uzun müddətdə etibarı sarsıdır. İnsanlar liderdən güc və qərarlılıq gözləyir, müqəddəslik yox.
Trumpın bu addımı bir şeyi açıq göstərdi: müasir siyasət artıq reallıqla yox, obrazlarla işləyir. Amma hər obrazın da sərhədi var.
Elbəyi Həsənli,Sürix
