ABŞ-dən olan tədqiqatçıların tək dozada burun spreyi şəklində tətbiq edilən yeni bir peyvəndin bütün növ öskürək, soyuqdəymə və qripdən qoruya biləcəyi, eləcə də bakterial ağciyər infeksiyalarının qarşısını alacağı və hətta allergiyanı yüngülləşdirə biləcəyini bildiriblər.
Turkustan.az xəbər verir ki, Stanford Universitetinin həkim komandası "universal peyvəndi" heyvanlar üzərində sınaqdan keçirib.
Peyvəndin insanlar üzərində istifadəsindən əvvəl klinik sınaqlara ehtiyac var. Həkimlər deyiblər ki, onların yanaşması 200 ildən çoxdur istifadə edilən peyvəndlərin dizaynında "köklü bir dəyişiklik" təmsil edir.
Mütəxəssislər deyirlər ki, tədqiqat hələ ilkin mərhələdə olsa da, "həqiqətən həyəcanverici"dir və "irəliyə doğru əhəmiyyətli bir addım" ola bilər.
Mövcud peyvəndlər bədənin tək bir infeksiya ilə mübarizə aparmasına imkan verir. Qızılca peyvəndi yalnız qızılcadan qoruyur, suçiçəyi peyvəndi isə yalnız suçiçəyinə qarşı qoruyur.
Edvard Cenner 18-ci əsrin sonlarında ilk peyvəndləri hazırladığı vaxtdan bəri immunizasiya bu şəkildə işləyir.
"Science" jurnalında dərc olunan yeni bir yanaşma, peyvəndlərdən fərqli olaraq, immun sisteminə təsirini deyil, bunun əvəzinə, immun hüceyrələrinin bir-biri ilə necə əlaqə qurduğunu təqlid edir.
Burun spreyi kimi tətbiq edilən bu yeni peyvənd, ağciyərlərimizdə makrofaq adlanan ağ qan hüceyrələrini "həyəcanlı" vəziyyətə gətirir.
Bu, hansı infeksiyanın daxil olmağa çalışmasından asılı olmayaraq, immun sistemini hərəkətə keçməyə hazırlayır. Heyvanlar üzərində aparılan tədqiqatlarda peyvəndin təsiri təxminən üç ay davam edib.
Tədqiqatçılar bu zaman ağciyərlərdən bədənə daxil olan virus miqdarının 100-1000 dəfə azalmasına səbəb olduğunu aşkar ediblər.
Stanford Universitetinin Mikrobiologiya və İmmunologiya professoru Bali Pulendran bildirib ki, "Universal peyvənd adlandırdığımız bu peyvənd təkcə qrip, COVID və ya soyuqdəymə viruslarından deyil, həm də sınaqdan keçirdiyimiz demək olar ki, bütün viruslardan və bir çox müxtəlif bakteriya və hətta allergenlərdən qoruyan daha geniş reaksiya yaradır. Bu peyvəndin işləmə tərzi bu günə qədər hazırlanmış bütün peyvəndlərin işləmə tərzindən tamamilə fərqlidir".
Qeyd edilib ki, siçanların və insanların immun sistemləri arasında əhəmiyyətli fərqlər var. Məsələn, insanın immun sistemi onilliklər ərzində müxtəlif infeksiyalar tərəfindən formalaşır.
Buna görə də tədqiqatçılar bir insanın peyvənd olunacağı və sonra yoluxacağı, bədəninin necə reaksiya verəcəyini görmək üçün sınaqlar planlaşdırırlar. /Cebheinfo.az/
