Elə şəxsiyyətlər var ki, onlar yalnız bir dövrün lideri olmur — zamanın yaddaşına çevrilirlər. Tarixin ən çətin məqamlarında xalqın taleyini üzərinə götürən, dövlətin gələcəyini müəyyən edən və milli kimliyi siyasi iradəyə çevirən belə liderlər millətlərin mənəvi sütununa çevrilir. Azərbaycan xalqının Ümummilli Lideri Heydər Əliyev məhz belə tarixi şəxsiyyətlərdəndir. O, təkcə müstəqil dövlətin qurucusu deyil, həm də azərbaycançılıq ideyasını milli taleyin əsas siyasi fəlsəfəsinə çevirən böyük dövlət məktəbinin banisidir. Məhz bu mənəvi və siyasi ucalığın poetik ifadəsi kimi dəyərləndirilən “Onu zaman seçib” kitabının təqdimatı ictimai-mədəni hadisədən daha artıq məna daşıyırdı. Tədbirdə səslənən fikirlər, edilən çıxışlar və nümayiş olunan mənəvi bağlılıq bir həqiqəti yenidən təsdiqləyirdi: Ulu Öndər Heydər Əliyev Azərbaycan xalqının yaddaşında yalnız siyasi lider kimi deyil, dövlətçilik düşüncəsinin simvolu kimi yaşayır. Milli QHT Forumunda keçirilən bir təqdimat mərasimi də təkcə ədəbi hadisə kimi deyil, milli dövlətçilik düşüncəsinin, azərbaycançılıq ideologiyasının və siyasi yaddaşın yenidən dəyərləndirilməsi baxımından mühüm ictimai-siyasi hadisə kimi diqqəti cəlb etdi. Mirvarid Dilbazi Poeziya Məclisi İB və Qazax Xeyriyyə İB-nin birgə təşkilatçılığı ilə keçirilən filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, tanınmış şair Fəridə Ləmanın Azərbaycan xalqının Ümummilli Lideri Heydər Əliyevə həsr etdiyi “Onu zaman seçib” kitabının təqdimatının əsas özəlliyi ondadır ki, burada sadəcə bir kitabdan deyil, Azərbaycanın müasir siyasi tarixini formalaşdırmış böyük şəxsiyyətin ideoloji və mənəvi irsindən danışılırdı. Tədbirdə iştirak edən ziyalıların, elm adamlarının, ictimai xadimlərin çıxışlarında açıq şəkildə hiss olunurdu ki, Ulu Öndər Heydər Əliyev fenomeni artıq yalnız tarixin səhifələrində qalan siyasi lider anlayışı deyil. O, Azərbaycan dövlətçiliyinin sütunu, milli kimliyin qoruyucusu və xalqın taleyinə yön vermiş böyük siyasi məktəbdir.
Tədbiri giriş sözü ilə açan Güllü Eldar Tomarlı “Onu zaman seçib” kitabını yalnız poetik əsər deyil, xalqın yaddaşında əbədi yaşayan dahi şəxsiyyətin mənəvi salnaməsi kimi xarakterizə etdi. Onun fikirlərində xüsusi vurğulanan məqam bu idi ki, Ulu Öndər Heydər Əliyev Azərbaycanı ən mürəkkəb tarixi sınaqlardan çıxaran, dövlət müstəqilliyini qoruyan və milli birliyi təmin edən xilaskar liderdir.
Əslində, təqdimat boyunca ən çox diqqət çəkən məqamlardan biri də Fəridə Ləmanın bu mövzuya müraciət etmək cəsarəti idi. Çünki Ulu Öndər Heydər Əliyev kimi dünya miqyaslı şəxsiyyət haqqında poema yazmaq yalnız ədəbi məsuliyyət deyil, həm də böyük siyasi və mənəvi yük tələb edir. Belə bir mövzunu poetik düşüncənin predmetinə çevirmək üçün müəllif həm tarix qarşısında məsuliyyət hiss etməli, həm də milli dövlətçilik fəlsəfəsini dərindən duymalı idi. Bu təqdimatda sübut olundu ki, Fəridə xanımın poeması olduqca uğurlu alınıb.
Fəridə Ləman “Onu zaman seçib” poemasında Ulu Öndəri yalnız siyasi lider kimi təqdim etmir. Əsərdə o, xalqının taleyini öz taleyi ilə birləşdirən, zamanın fövqünə yüksələn, dövlətin taleyini şəxsi maraqlarından üstün tutan müdrik dövlət adamı kimi canlandırılır. Məhz bu baxımdan poema sırf bədii əsər çərçivəsindən çıxaraq siyasi-fəlsəfi mətn təsiri bağışlayır.
Qazax Xeyriyyə İB-nin sədri, professor İlham Pirməmmədov çıxışında əsərin yüksək poetik məziyyətlərini xüsusi vurğulayaraq bildirdi ki, poemada Ulu Öndər Heydər Əliyevin xalqına bağlılığı, dövlətə sədaqəti və milli maraqlar uğrunda apardığı mübarizə yüksək sənətkarlıqla təqdim olunub. Professorun ən diqqətçəkən fikirlərindən biri əsərin Sevil Gültən tərəfindən ingilis dilinə tərcümə edilməsinin siyasi və mədəni əhəmiyyətinə dair idi. O qeyd etdi ki, bu tərcümə yalnız Azərbaycan ədəbiyyatının deyil, həm də azərbaycançılıq ideologiyasının və Ulu Öndərin siyasi irsinin beynəlxalq auditoriyaya çatdırılması baxımından mühüm hadisədir. Bu fikir əslində əsərin missiyasını tam aydınlığı ilə ortaya qoyur. “Onu zaman seçib” kitabı təkcə daxili oxucu auditoriyası üçün yazılmış poetik nümunə deyil. Bu əsər Azərbaycanın dövlətçilik fəlsəfəsinin, milli siyasi düşüncəsinin və tarixi yaddaşının bədii formada dünyaya təqdimidir.
Tədbirdə çıxış edən akademik Nizami Cəfərov, tədqiqatçı Ramiz Göyüşov, professor Tamella Abbaszadə, yazıçı-politoloq Reyhan Mirzəzadə, tarix üzrə fəlsəfə doktoru Dilarə Nağıyeva və dosent, Əməkdar müəllim Səfurə Allahverdiyeva öz çıxışlarında Heydər Əliyevin Azərbaycan dili, milli-mənəvi dəyərlər və mədəniyyət qarşısındakı tarixi xidmətlərindən bəhs etdilər. Xüsusi vurğulandı ki, müstəqil Azərbaycanın milli ideoloji dayaqları məhz Ulu Öndərin uzaqgörən siyasəti nəticəsində formalaşıb.
Bu çıxışlar fonunda bir həqiqət daha aydın görünürdü: “Onu zaman seçib” poeması təsadüfi yazılmış yubiley əsəri deyil. Bu kitab Azərbaycan dövlətçilik tarixinin poetik manifestidir. Əsərdə Ulu Öndərin siyasi obrazı ilə yanaşı, onun qurduğu dövlətçilik modelinin mənəvi mahiyyəti də təqdim olunur.
Tədbirdə nümayiş etdirilən, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Salatın Əhmədlinin bədii qiraətində hazırlanmış videoçarx mərasimin emosional təsirini daha da gücləndirdi. Zalda yaranan sükut və alqışlar göstərirdi ki, Ulu Öndər Heydər Əliyevin adı Azərbaycan insanı üçün sadəcə siyasi tarix deyil, milli qürur və mənəvi güc mənbəyidir.
Sonda çıxış edən Fəridə Ləman qeyd etdi ki, Heydər Əliyev Azərbaycan xalqının yaddaşında daim yaşayacaq qüdrətli dövlət xadimi və böyük şəxsiyyətdir. Müəllifin bu fikirləri əslində təqdim olunan əsərin əsas ideyasını ifadə edirdi: zaman bir çox liderlər yetişdirə bilər, lakin zamanı dəyişən və xalqının taleyinə istiqamət verən şəxsiyyətlər tarixdə nadir olur. Azərbaycan xalqı isə belə dahilərdən birini — Ulu Öndər Heydər Əliyevi yetişdirib.
Bu gün Azərbaycanın siyasi sabitliyi, beynəlxalq nüfuzu və milli həmrəyliyi fonunda bir həqiqət daha aydın görünür: Ulu Öndər Heydər Əliyevin müəyyən etdiyi dövlətçilik kursu yalnız bir tarixi mərhələnin siyasi xətti deyil, gələcəyə hesablanmış milli inkişaf strategiyasıdır. “Onu zaman seçib” kitabının təqdimatı da göstərdi ki, Ulu Öndərin ideyaları artıq təkcə siyasi tribunaların deyil, ədəbiyyatın, poeziyanın və milli yaddaşın ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Məhz buna görə Fəridə Ləmanın bu əsəri bir poemadan daha artıq məna daşıyır. Poema həm də Azərbaycanın dövlətçilik fəlsəfəsinə, milli liderlik anlayışına və xalqın tarixi yaddaşına verilmiş poetik-siyasi qiymətdir. Belə əsərlər isə yalnız keçmişi xatırlatmır, həm də gələcək nəsillərə hansı ideallara söykənməyin vacibliyini göstərir.
Qalib Rəhimli
