Yeni araşdırma uzun müddət nəfəsini saxlaya bilən sərbəst dalğıcların beynində yaddaş və öyrənmə ilə əlaqəli dəyişikliklər baş verdiyini üzə çıxarıb.
Turkustan.az xəbər verir ki, alimlər bu dəyişikliklərin beynin aşağı oksigen səviyyəsinə uyğunlaşması ilə bağlı ola biləcəyini düşünürlər. Bununla belə, mütəxəssislər uzun müddət nəfəs saxlamağın ciddi risklər daşıdığı barədə xəbərdarlıq edirlər.
Tədqiqatçılar müntəzəm olaraq nəfəs saxlama məşqləri edən sərbəst dalğıcların beyin fəaliyyətindəki dəyişiklikləri araşdırıblar.
Tədqiqatda 27-55 yaş arası 17 təcrübəli həvəskar kişi sərbəst dalğıc yeddi aylıq təlim proqramında iştirak edib. Müqayisə üçün müntəzəm idmanla məşğul olan, lakin sərbəst dalğıclıq təcrübəsi olmayan 20 kişi də araşdırmaya cəlb edilib.
Dalğıcların beyinləri təlim proqramından əvvəl və sonra görüntülənib. İştirakçılar, həmçinin gördükləri şəkillərə bənzər təsvirləri bir-birindən ayırmağı tələb edən yaddaş testlərindən keçiblər.
Yeddi aydan sonra aparılan müşahidələr dalğıcların beynindəki bəzi bölgələr arasında əlaqələrin dəyişdiyini göstərib. Xüsusilə yaddaş və öyrənmədə mühüm rol oynayan hipokampusla hərəkətlərin koordinasiyasında iştirak edən beyincik arasındakı əlaqələrin gücləndiyi müəyyən edilib.
Tədqiqatçılar bu əlaqələri daha güclü olan dalğıcların yaddaş testlərində oxşar xatirələri bir-birindən ayırmaqda daha yaxşı nəticə göstərdiklərini bildiriblər. Bu nəticələr beynin aşağı oksigen şəraitində yaddaşla əlaqəli funksiyaları qorumaq üçün uyğunlaşa biləcəyinə işarə edir.
Alimlərin fikrincə, əldə olunan nəticələr gələcəkdə beyin sağlamlığının qorunması və yeni müalicə üsullarının hazırlanması istiqamətində araşdırmalara töhfə verə bilər.
Bununla belə, tədqiqat hələ ilkin mərhələdədir və nəticələr elmi həmkarların rəyindən keçməyib. Araşdırmada iştirakçıların sayının az olması, eləcə də müqayisə qrupunun beyin görüntülərinin yalnız bir dəfə qeydə alınması nəticələrin qiymətləndirilməsini çətinləşdirir. Buna görə də aşkar olunan dəyişikliklərin birbaşa nəfəs saxlama məşqlərindən qaynaqlandığını qəti şəkildə demək mümkün deyil.
Mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, nəfəsi uzun müddət saxlamaq oksigen çatışmazlığına, huşun itirilməsinə və ciddi beyin zədələnməsinə səbəb ola bilər. Xüsusilə su altında nəfəs saxlamaq həyati təhlükə yaradır.
Bu səbəbdən araşdırmanın nəticələri uzunmüddətli nəfəs saxlama məşqlərinin müstəqil şəkildə həyata keçirilməsi üçün tövsiyə kimi qəbul edilməməlidir.
Aytən Yaşar/Turkustan.az
