İnsanların yeni rəng kəşf edə bilməməsinin səbəbi olduqca maraqlıdır və biologiya ilə sıx bağlıdır.
Əslində rənglər təbiətdə bizim qəbul etdiyimiz formada mövcud deyil. Gözümüz işığı qəbul edir, rəng təcrübəsini isə beynimiz yaradır.
“Cebheinfo.az”-ın araşdırmasına görə, insan gözündə üç əsas tip rəng reseptoru – konus hüceyrələri var.
Onlardan biri uzun dalğa uzunluğuna, digəri orta dalğa uzunluğuna, üçüncüsü isə qısa dalğa uzunluğuna daha həssasdır.
Sadə şəkildə desək, bunlar qırmızı, yaşıl və mavi rənglərə həssas reseptorlar kimi izah olunur.
Gördüyümüz rənglər bu üç reseptordan gələn siqnalların müxtəlif kombinasiyaları əsasında formalaşır.
Məsələn, qırmızı və yaşıl işığın birlikdə qəbul edilməsi sarı rəng hissi yarada bilər. Mavi və qırmızı siqnalların kombinasiyası isə bənövşəyi rəng kimi qəbul olunur.
Yəni insan gözünün qəbul etdiyi rəng dünyası bu üç tip reseptorun verdiyi məlumatla məhdudlaşır. Beyin həmin siqnalları emal edərək bizim “rəng” kimi qəbul etdiyimiz vizual təcrübəni yaradır.
Bəs niyə tamamilə yeni rəng görə bilmirik?
Çünki bunun üçün gözümüzün mövcud üç reseptor sistemindən kənar yeni bir siqnalı qəbul edə bilməsi lazımdır. Məsələn, insanlarda dördüncü tip funksional rəng reseptoru olsaydı, bu, rəngləri ayırd etmə imkanımızı genişləndirə bilərdi.
Maraqlıdır, bəzi insanlarda, xüsusilə qadınlarda, dörd fərqli konus tipinin mövcud ola biləcəyi düşünülür. Bu vəziyyət tetraxromatizm adlanır. Lakin belə insanların hamısının mütləq bizim görə bilmədiyimiz əlavə rəngləri görməsi hələ tam sübut olunmayıb.
Beləliklə, insan kainata, ulduzlara və işığa baxarkən əslində reallığın özünü deyil, göz və beynin birlikdə yaratdığı vizual təcrübəni qəbul edir.
Gördüyümüz rənglər isə bu mürəkkəb bioloji sistemin bizə təqdim etdiyi dünyanın yalnız bir hissəsidir.
