Ulduz Eyvazqızı
Psixopedaqoq
Bildiyiniz kimi, məktəbəqədər adlandırdığımız dövr doğumdan ibtidai məktəbə qədər olan dövrdür. Bu, həyatın təməlinin qoyulduğu və öyrənmənin ən sürətli olduğu dövrdür. Zəngin, stimullaşdırıcı mühit uşaqların ümumi inkişafını və mədəni dəyərlərin ən yaxşı şəkildə mənimsənilməsini dəstəkləyən təhsil prosesini təmin edir. Bu dövrdə uşaqlara tətbiq olunan yüksək keyfiyyətli erkən təhsil onların idrak, motor, dil, sosial və emosional inkişafını dəstəkləyir və həyata daha sürətli uyğunlaşmaları üçün zəmin yaradır.
Bu dövrdə uşaqların inkişafını izləmək olduqca vacibdir. Bu məqsədlə bir çox metoddan istifadə olunur. Onlardan biri portfolio (məhsul seçimi) faylıdır.
Porfyolioda nələr göstərilməlidir?
Uşağın inkişafını qiymətləndirmək üçün müəllimlər uşaqları daim müşahidə etməli, gündəlik qeydlər aparmalı və sonra bunları inkişaf müşahidə formasında qeyd etməlidirlər. Hər bir uşaq üçün qeydə alınan müşahidələri nəzərə alaraq müəllim müəyyən fasilələrlə inkişaf hesabatı hazırlayır və bu hesabatları müntəzəm olaraq ailələrlə paylaşır.
Uşaqların inkişafını qiymətləndirərkən müəllimlər onları bir-biri ilə müqayisə etmək əvəzinə, hər bir uşağı fərdi olaraq qiymətləndirməlidirlər, əvvəlki və hazırkı bacarıq və davranışlarına nəzər salmalıdırlar. Bu məqamda hər bir uşaqdan gözlənilən şeyin onların inkişafı və fərdi xüsusiyyətləri ilə uyğun olduğundan əmin olmaq üçün də diqqət yetirilməlidir; başqa sözlə, gözləntilər real olmalıdır.
Bu bəyanat uşaqlar üçün portfolio fayllarının saxlanılmasını məcburi edir. Bu məqsədlə, mənim İlk Portfoliom proqramın tələb etdiyi kimi uşaqların inkişafını izləmək üçün hərtərəfli şəkildə hazırlanmışdır.
"Mənim İlk Portfoliom"a uşaq və ailəni tanımaq üçün məlumat formaları, uşaq üçün inkişaf məlumatları, birinci və ikinci semestrlərdə istifadə üçün inkişaf müşahidə formaları və inkişaf hesabatları daxildir. Həmçinin, uşağın şəxsiyyətinin müxtəlif aspektlərini vurğulamaq üçün hazırlanmış fəaliyyətlər də mövcuddur.
Müəllim fəaliyyətləri kitabla, ailə fəaliyyətləri isə səhifələrin alt küncündəki nişanlarla göstərilən boyalarla göstərilir. Ailə fəaliyyət nişanı olan səhifələr uşaqla birlikdə evə göndərilir və uşağın ailəsi ilə edəcəyi fəaliyyətləri göstərir. Müəllim fəaliyyət nişanı olan səhifələr uşağın məktəbdə müəllimi ilə edəcəyi fəaliyyətlər üçün nəzərdə tutulub.
Uşaq haqqında hazırlanmış portfolio məktəbə gedərkən ibtidai sinif müəlliminin işini asanlaşdırır, uşaqla daha yaxşı işləmək, uşağı tanımaq, bilik və bacarıqlarını ortaya çıxarmaqda böyük rol oynayır.
