Mikayıl Müşfiq Azərbaycan ədəbiyyatının ən parlaq və eyni zamanda ən faciəli talelərindən birinə sahib şairlərindəndir. Həmçinin gəncliyin səsidir.
Azərbaycan ədəbiyyatında elə imzalar var ki, onların adı təkcə şeir deyil, həm də bir dövrün ruhudur. Bu imzalardan biri də Mikayıl Müşfiqdir.
O, qısa ömür yaşamasına baxmayaraq, Azərbaycan poeziyasına dərin iz buraxmış, gənclik, sevgi və azadlıq ruhunu şeirlərində ustalıqla ifadə etmişdir.
Şair yaşadığı dövrün çətinliklərinə baxmayaraq, poeziyada ümid və həyat eşqini qoruyub saxlamışdır.
Şairin həyatı çox çətin və ziddiyyətli olmuşdur. O, istedadının çiçəkləndiyi bir dövrdə yaşasa da, repressiya illərinin ağır siyasi mühiti onun taleyinə mənfi təsir göstərmişdir.
Müşfiqin yaradıcılığı xüsusilə 1920–30-cu illərin ədəbi mühitində formalaşmışdır. O, klassik poetik ənənələrlə yanaşı, yeni dövrün nəfəsini də şeirə gətirməyi bacarmışdır.
Onun poeziyasında təbiətə sevgi, insan duyğularının səmimiliyi və gələcəyə inam xüsusi yer tutur. “Yenə o bağ olaydı”, “Oxu tar” kimi əsərləri bu gün də oxucular tərəfindən böyük maraqla qarşılanır.
Müşfiqin yaradıcılığında sevgi mövzusu da mühüm yer tutur. Onun həyat yoldaşı Dilbər Axundzadəyə həsr etdiyi “Qal sənə qurban” şeiri şairin səmimi və dərin hisslərini ifadə edir. Bu əsərdə Müşfiqin sevgi və bağlılıq duyğuları çox aydın şəkildə görünür.
Şairin dili sadə, amma çox təsirli idi. O, mürəkkəb fikirləri belə oxucuya yaxın və anlaşılan şəkildə çatdırırdı. Müşfiq üçün poeziya təkcə sənət deyil, həm də hisslərin, arzuların və azad düşüncənin ifadəsi idi. Bu səbəbdən onun şeirləri bu gün də aktuallığını itirmir.
Lakin onun həyatı faciəvi şəkildə yarımçıq qaldı. Repressiya illərinin qurbanı olan Müşfiq 6 yanvar 1938-ci ildə gənc yaşında edam edildi.
Onun ölümü Azərbaycan ədəbiyyatı üçün böyük itki olsa da, yaradıcılığı yaşamağa davam etdi.
Mikayıl Müşfiq təkcə bir şair deyil, həm də azadlıq, sevgi və insanlıq ideallarının simvoludur. Onun poeziyası bu gün də oxuculara həm estetik zövq verir, həm də düşünməyə vadar edir.
Nəticə olaraq, Müşfiq Azərbaycan ədəbiyyatında azad düşüncənin və saf hisslərin simvoludur. Yaşasaydı, yəqin ki, daha çox gözəl şeirlər yazar və ədəbiyyatımızı daha da zənginləşdirərdi.
Hər il 5 iyun tarixi onun doğum günü olmaqla yanaşı, Azərbaycanda “Şairlər Günü” kimi də qeyd olunur. Bu gün onun və digər şairlərin ədəbiyyata verdiyi töhfələr yad edilir.
Mikayıl Müşfiqin dəqiq qəbri bu günə qədər müəyyən edilməyib. O, 1938-ci ildə repressiya dövründə güllələnib və məzarı haqqında rəsmi məlumat yoxdur.
Buna görə də onun xatirəsi simvolik şəkildə yad olunur.
Hər il 5 iyun – Şairlər Günündə (Müşfiqin doğum günü) Bakıda onun heykəli ziyarət olunur. Daha sonra Xəzər sahilində anım tədbirləri keçirilir. İnsanlar onun rəmzi məzarı kimi Xəzər dənizini qəbul edərək dənizə gül səpirlər və şairin xatirəsini yad edirlər. Bu, artıq illərdir davam edən mənəvi bir ənənəyə çevrilib.
Azərbaycan ədəbiyyatı çox zəngindir, çünki onun Müşfiq kimi böyük və istedadlı şairləri olmuşdur. Onlar öz yaradıcılıqları ilə ədəbiyyatımızı daha da zənginləşdirmiş, onu dünya səviyyəsində tanıtmışlar.
Leyla Turan
