“Kremlin ideoloqu kimi tanınan Aleksandr Duqinin son analizində Qərb üçün dörd mərhələli bir plan təsvir olunur: Latın Amerikası üzərində nəzarətin gücləndirilməsi, İranın (və sonra Türkiyənin) məhv edilməsi, Rusiya ilə hesablaşma və nəhayət Çinlə böyük müharibə. Duqin iddia edir ki, Tramp bu planı 2028-ci ilə qədər reallaşdırmaq istəyir”.
Turkustan.az xəbər verir ki, bu sözləri politoloq Rüstəm Tağızadə deyib:
Politoloq bildirib ki, Duqinin ən böyük metodoloji səhvi Qərbi vahid, ardıcıl və tək iradəli bir aktor kimi təqdim etməsidir:
“Halbuki reallıq fərqlidir. ABŞ-ın özündə neokonlar, qlobalistlər və Prezident Donald Trampı dəstəkləyən populistlər arasında dərin fikir ayrılıqları var. Avropa İranla münasibətdə Vaşinqtonla eyni fikirdə deyil. Çinə qarşı tariflər məsələsində isə tam qarışıqlıq hökm sürür.
Bütün bu qruplar “ABŞ hegemonluğu” ideyasını dəstəkləyir, lakin metodlarda və prioritetlərdə köklü şəkildə ayrılırlar. Duqin bu superpozisiyanı, yəni eyni anda bir neçə zidd strategiyanın mövcudluğunu görmür. O, Qərbi yalnız “müşahidə etdiyi” anda dondurur və tək bir vəziyyətə salır. Halbuki kvant geosiyasətində sistem müşahidə olunana qədər ehtimallar şəklində qalır.
Duqinin qeyd etdiyi dörd mərhələnin bir-birinin ardınca, xətti şəkildə işləyəcəyi güman edilir. Lakin beynəlxalq münasibətlər dolaşıqdır. İrana qarşı əməliyyat neft qiymətlərinin qalxmasına səbəb ola, bu da Çin iqtisadiyyatını vura bilər. Rusiyanın zəifləməsi Çinin hərbi planlarını dəyişdirər. ABŞ-ın Sakit okeanda hərbi yığımı Yaxın Şərqdə onun manevr qabiliyyətini azaldar.
Yəni heç bir mərhələ digərindən təcrid oluna bilməz. Buna görə də Duqinin təsvir etdiyi kimi sərt, xətti plan mövcud deyil. Mövcud olan reaktiv, adaptiv, qarışıq bir sistemdir – şahmat taxtası yox, kvant sahəsi”.
Rüstəm Tağızadə
Ekspert deyib ki, Qərb həqiqətən də çoxqütblü dünya ideyasına isti yanaşmır:
“Amma bunun səbəbi Duqinin düşündüyü kimi “şər konspirasiya” deyil. Səbəb sadədir: mövcud beynəlxalq sistem ABŞ liderliyində qurulub və status-kvonu dəyişmək həm bahalı, həm də risklidir.
İran hədəfdir, lakin dörd mərhələli planın bir hissəsi olduğu üçün yox, sadəcə ABŞ-ın müttəfiqlərinə, enerji axınına və İsrailə birbaşa təhdid etdiyi kimi görüldüyü üçün belədir.
Rusiyaya münasibətdə fərqlər var. Tramp administrasiyası həqiqətən Rusiyanı “həll edilməli böyük problem” kimi görmür. Amma bu, planın bir hissəsi deyil, sadəcə fərqli təhlükə təqvimidir.
Duqinin dörd mərhələli planını dəstəkləyən heç bir empirik dəlil yoxdur. Qərb çox parçalanmış, reaktiv və daxili siyasətlə çox məhdudlaşdırılıb ki, bu cür sərt, mərkəzləşdirilmiş planı həyata keçirə bilsin.
Çoxqütblü dünya onsuz da mövcuddur. Amma bu, Duqinin təsəvvür etdiyi harmonik, sivilizasiyalararası tarazlıq deyil. Daha çox fraqmentləşmiş, yüksək entropiyalı bir sistemdir – ABŞ ən böyük qütb olaraq qalır, lakin artıq yeganə hakim deyil.
Ən əsası, Duqin Qərb daxilindəki mübahisələri (Trampçılarla neokonlar arasında, liberallarla populistlər arasında) vahid komanda strukturunun əlaməti kimi oxuyur. Bu, yanlışdır.
Aleksandr Duqinin analizi dəyərlidir, o, bizi Qərbin aqressiv, koordinasiyalı hərəkət edə biləcəyi ehtimalına qarşı xəbərdar edir. Lakin proqnoz kimi uğursuzdur, çünki Qərb daxilindəki mübarizələri və fikir ayrılıqlarını nəzərə almır.
Real təhlükə Duqinin təsvir etdiyi dörd mərhələli plan deyil, heç bir planın olmamasıdır – qlobal sistemin tədricən, əlaqəsiz şəkildə münaqişəyə sürüklənməsi, çünki heç kim sükanı ələ almayıb.
Bu, kvant həqiqətidir: sistem deterministik deyil, ehtimalidir və ehtimallar dəyişdirilə bilər”./Globalinfo.az
