Yayın isti dalğaları Avropa iqtisadiyyatına getdikcə daha çox ziyan vurur.
Turkustan.az-ın “The Guardian” qəzetinə istinadən məlumatına görə, yüksək temperatur məhsuldarlığı azaldır, enerji və nəqliyyat təminatını pozur, kənd təsərrüfatına və turizmə təsir göstərir.
Hollandiyanın "Triodos" bankının iqtisadçıları isti dalğaların AB ÜDM-də təxminən 180 milyard avro itkiyə səbəb ola biləcəyini təxmin edirlər.
Tədqiqatlar göstərir ki, temperatur 30°C-dən yuxarı olduqda məhsuldarlıq azalmağa başlayır. Üstəlik, həddindən artıq istiliyin təsiri isti dövrün müddətindən, infrastrukturun vəziyyətindən və strukturundan asılı olaraq ölkələr arasında əhəmiyyətli dərəcədə dəyişir.
Fransa Avropanın ən çox zərər çəkən iqtisadiyyatlarından biri ola bilər. Güclü istilər və çay səviyyəsinin aşağı olması artıq nüvə enerjisi sənayesi üçün problemlər yaradır. Ölkənin elektrik enerjisinin üçdə ikisindən çoxu nüvə elektrik stansiyaları tərəfindən istehsal olunduğundan, çay suyunun həddindən artıq qızması reaktorların soyutma qabiliyyətini məhdudlaşdırır.
Cümə günü temperaturun yenidən artması fonunda Fransanın nüvə potensialının 15%-ə qədəri oflayn ola bilər.
İsti dalğa Fransanın ÜDM-ni 1,4 faiz bəndi azalda bilər və bu da iqtisadiyyatı faktiki olaraq tənəzzülə sürükləyər. Bu, ölkənin onsuz da çətin olan dövlət maliyyəsini daha da pisləşdirəcək.
Almaniyada əsas iqtisadi risk Reyn çayında suyun səviyyəsinin rekord səviyyədə aşağı olmasıdır. Çay kömür, neft, qaz və neft məhsulları üçün həyati əhəmiyyətli nəqliyyat dəhlizidir. Kaub ərazisində suyun səviyyəsinin aşağı olması səbəbindən gəmilər yüklərini azaltmağa məcbur olur və bəzi hissələrdə nəqliyyat demək olar ki, dayanıb.
Su səviyyəsinin aşağı olması artıq Çin tərəfindən artan rəqabətlə üzləşən Almaniya sənayesi üçün logistika və istehsal zəncirləri üçün təhlükə yaradır. Buna baxmayaraq, Triodos isti dalğasının Almaniya ÜDM-inə təsirini 1 faizdən az qiymətləndirir.
İspaniya meşə yanğınlarından ən çox zərər çəkən Avropa ölkəsinə çevrilib. Kopernik monitorinq sisteminə görə, yanğınlar təxminən 275.000 hektara ziyan vurub. Lakin təbii fəlakətin miqyasına baxmayaraq, turizmə iqtisadi təsir hələlik nisbətən məhdud görünür.
Bank kartı məlumatları göstərir ki, xarici turistlərin zərər çəkmiş bölgələrdəki xərcləri təxliyələrdən sonra tez bir zamanda bərpa olunub.
Lakin isti günlərin çox olması səbəbindən İspaniyanın bu il gözlənilən 2,8% iqtisadi artımının təxminən 1 faiz bəndi azalda biləcəyi deyilir.
İqtisadiyyatı turizm və kənd təsərrüfatından çox asılı olan İtaliya xüsusilə həssas olaraq qalır. “Coldiretti” kənd təsərrüfatı assosiasiyasının məlumatına görə, iqlim təsirləri son dörd ildə pomidor, zeytun yağı və şərab istehsalçılarına təxminən 20 milyard avroya başa gəlib.
Bundan əlavə, İtaliya Avropa Birliyində ən böyük otel potensialına malikdir və səyahətçilər daha sərin yerlərə üstünlük verməyə başlasalar, turizmdə uzunmüddətli azalma ilə üzləşə bilər. “Triodos” İtaliya ÜDM-də 1,1 faiz bəndi azalma proqnozlaşdırır ki, bu da onu araşdırılan AB iqtisadiyyatları arasında Fransadan sonra ən çox zərər çəkən ikinci ölkəyə çevirir.
Polşa isə, əksinə, bir az istisnadır. 2026-cı ildə isti günlər adi haldan bir qədər çox olub, buna görə də iqtisadi ziyan gözlənildiyindən xeyli az olub. Lakin quraqlıq çay səviyyəsinin düşməsinə və enerji problemlərinə səbəb olub. Xüsusilə, Visla çayının səviyyəsinin aşağı olması səbəbindən bəzi elektrik stansiyaları bağlanıb və ölkənin elektrik şəbəkəsi operatoru təcili tədbirlərə əl atmaq məcburiyyətində qalıb.
Bununla belə, “Triodos” Polşa iqtisadiyyatının bu il təxminən 2,9% artacağını gözləyir ki, bu da Avropa Komissiyasının yaz proqnozundan bir qədər fərqlidir.
Ümumilikdə, iqtisadçılar xəbərdarlıq edirlər ki, həddindən artıq isti təsiri enerji və logistikadakı fasilələr, məhsuldarlığın azalması, kənd təsərrüfatına dəyən ziyan və turizm axınlarında dəyişikliklər Avropa üçün artan iqtisadi təzyiqə çevrilə bilər. /Cebheinfo.az/
