ABŞ-ın Yaxın Şərqdəki hərbi mövcudluğunun artması və İranla danışıqlarla bağlı qeyri-müəyyənlik münaqişə ehtimalını yenidən ön plana çıxarıb.
Turkustan.az xəbər verir ki, BBC Vaşinqtonun İrana mümkün hücumunun potensial nəticələrini yeddi başlıq altında qiymətləndirib.
1. Hədəfli və məhdud hücum – demokratik keçid ehtimalı
ABŞ-ın İnqilab Keşikçilərini, ballistik raket qurğularını və nüvə infrastrukturunu hədəf alan dəqiq əməliyyatlar həyata keçirməsi halında rejimin zəiflədilməsi və ölkədə demokratik keçid prosesinin başlanması ehtimalı irəli sürülür. Lakin bu ssenari ən nikbin variant hesab olunur.
2. Rejim qalır, siyasətlər yumşalır
ABŞ-ın güclü hərbi müdaxiləsi rejimi devirməsə də, Tehranın regional silahlı qruplara dəstəyini azaltmasına və nüvə proqramını məhdudlaşdırmasına səbəb ola bilər. Bununla belə, sistemli və fundamental dəyişiklik ehtimalı zəif qiymətləndirilir.
3. Rejimin süqutu və hərbi hakimiyyət
Təhlillərə görə, mövcud hakimiyyət çökərsə, ölkədə mülki demokratiya deyil, İnqilab Keşikçilərinin dominantlıq etdiyi hərbi idarəetmə formalaşa bilər.
4. İranın ABŞ və müttəfiqlərinə cavab zərbəsi
Bildirilir ki, Tehran regiondakı hədəflərə, xüsusilə Bəhreyn və Qətərdə yerləşən ABŞ hərbi bazalarına ballistik raketlər və pilotsuz uçuş aparatları ilə cavab verə bilər.
5. Hörmüz boğazında böhran riski
Əgər İran dəniz yollarında minalar yerləşdirərsə, Strait of Hormuzda ciddi qlobal enerji böhranı yarana bilər. Bu, dünya üzrə neft və mayeləşdirilmiş təbii qaz ticarətinin əhəmiyyətli hissəsinə birbaşa təsir göstərə bilər.
6. ABŞ hərbi gəmisinə hücum ehtimalı
İranın asimmetrik müharibə taktikalarından istifadə edərək dronlar və sürətli qayıqlarla ABŞ hərbi gəmisinə kütləvi hücum təşkil edə biləcəyi ehtimalı da istisna edilmir.
7. Rejimin süqutu və xaos ssenarisi
Ən riskli ssenaridə İranın vətəndaş müharibəsinə sürüklənə, etnik və məzhəbi gərginliyin arta və regionda qeyri-sabitliyin daha da dərinləşə biləcəyi vurğulanır.
BBCnin məlumatına görə, mümkün hərbi müdaxilənin nəticələri təkcə İrana deyil, bütün Yaxın Şərq regionuna və qlobal enerji bazarlarına birbaşa təsir göstərə bilər.
Aytən Yaşar/ Turkustan.az
