Ağrıkəsici dərmanlar insan orqanizmi üçün ciddi fəsadlar da yarada bilər.
Mançester Universitetinin tədqiqatçıları tərəfindən aparılan yeni bir araşdırma təhlükəli dərəcədə yavaş nəfəs alma riskinin opioid dərmanları nəticəsində əhəmiyyətli dərəcədə dəyişdiyini göstərib. Ən yüksək risk fentanil, kombinasiyalı opioid rejimləri, oksikodon və kodeinlə müqayisədə morfində tapılıb.
Turkustan.az xəbər verir ki, “BMC Medicine” jurnalında dərc olunan tədqiqat xərçəng olmayan ağrı üçün opioid qəbul edən 32.000-dən çox yetkin xəstənin tibbi məlumatlarının təhlilinə əsaslanır.
Tədqiqatçılar fentanilin kodeinlə müqayisədə tənəffüs depressiyası riskini üç dəfədən çox artırdığını aşkar ediblər. Birdən çox opioidin kombinasiyası riski təxminən üç dəfə artırıb və oksikodon və morfin də əhəmiyyətli dərəcədə daha yüksək risk nümayiş etdirib.
Birbaşa morfinlə müqayisə edildikdə belə, fentanil daha riskli olaraq qalıb. Belə ki, tənəffüs problemlərinin ehtimalı demək olar ki, iki dəfə yüksək olub.
Alimlər həmçinin yüksək dozada opioidlərin riski artırdığını aşkar ediblər. Gündə 120 milliqram və ya daha çox morfin ekvivalenti qəbul edən xəstələrdə tənəffüs depressiyası riski 50 milliqramdan az qəbul edənlərə nisbətən iki dəfə yüksək idi.
Tədqiqatçılar xroniki ağciyər xəstəlikləri olan insanlara opioidlər təyin edərkən xüsusi ehtiyatlı olmağın vacib olduğuna inanırlar. Məsələn, KOAH xəstələrində fentanil istifadəsi tənəffüs çətinliyi riskini dörd dəfə artırdı.
Opioidlərin sinir sisteminə təsir edən digər dərmanlarla birləşməsi əlavə risk yaradır. Xüsusilə, qabapentin və preqabalin kimi qabapentinoidlərlə eyni vaxtda istifadə tənəffüs depressiyası ehtimalını artırıb.
Alimlər qeyd ediblər ki, bütün güclü opioidlər eyni reseptor sistemində təsir göstərir, lakin onların tənəffüsə təsiri fərqlidir. Fentanil yüksək potensialı və beyinə sürətli nüfuz etməsi səbəbindən xüsusilə təhlükəlidir ki, bu da daha ağır tənəffüs depressiyasına səbəb ola bilər.
Tədqiqatçılar vurğulayırlar ki, opioidlər şiddətli, kəskin ağrıların müalicəsi üçün vacib dərmanlar olaraq qalır, lakin həkimlər və xəstələr fərqli dərmanların, onların dozaların fərqli risk səviyyələri daşıdığını bilməlidirlər. Yeni məlumatlar ağrıkəsicilərin təyin edilməsini daha təhlükəsiz etməyə və ağır ağırlaşmalar riskini azaltmağa kömək edə bilər. /Cebheinfo.az/
