Tərtərdə keçirilən sonuncu görüş müharibənin izlərini daşıyan insanların həyat hekayələri, xatirələri və gələcəyə ümidləri ilə yadda qalıb.
QHT.az xəbər verir ki, 8 sentyabr 2026-cı il tarixində “Şəfa Psixoloji Sosial Yardım” İctimai Birliyi tərəfindən həyata keçirilən “Mina və partlamamış hərbi sursatlardan (PHS) zərərçəkmiş şəxslərin psixososial reabilitasiyası və cəmiyyətə reinteqrasiyasına dəstək” layihəsi çərçivəsində Tərtərdə hədəf qrupla “Emosional vəziyyətin yaxşılaşdırılması, streslə mübarizə bacarıqlarının inkişafı və sosial adaptasiyanın dəstəklənməsi” mövzusunda sonuncu təlim və qrup müzakirəsi keçirilib.
Tərtər təsadüfi seçilmiş rayon deyil. Müharibənin ən ağır günlərini yaşamış, uzun illər cəbhə xəttinin yaratdığı ağrını özündə daşıyan bu torpağın insanlarının yaddaşında səslər, görüntülər, itkilər və yarımçıq qalan həyat hekayələri hələ də yaşayır. Bu səbəbdən Tərtərdə keçirilən sonuncu görüş yalnız bir təlim deyil, həm də insanların öz ağrılarını bölüşdüyü, bir-birini dinlədiyi və “mən tək deyiləm” hissini yaşadığı mənəvi bir görüş oldu.
Layihə rəhbəri, “Şəfa Psixoloji Sosial Yardım” İctimai Birliyinin sədri Xəlil Süleymanov görüşün əvvəlində iştirakçıları layihənin məqsəd və vəzifələri, donor dəstəyi, həyata keçirilən fəaliyyətlər və psixososial dəstək proqramının əsas istiqamətləri barədə məlumatlandırıb.
Həkim kimi fəaliyyət göstərmiş Ülkər xanımın təqdimatı görüşün ən yaddaqalan məqamlarından birinə çevrilib. Onun tibbi fəaliyyəti ilə yanaşı, cəbhə bölgəsində yaşadığı hadisələr və yaddaşında qalan ağır günlər barədə bölüşdüyü xatirələr iştirakçılarda xüsusi maraq və duyğu yaradıb.
Ülkər xanımın danışdıqları sadəcə keçmişdən bəhs edən xatirələr deyildi. Həmin xatirələr müharibənin insan həyatına necə toxunduğunu, həkimlərin ən ağır anlarda insanların yanında necə dayandığını, bəzən bir insan həyatını xilas etmək üçün göstərilən mübarizənin hansı mənəvi yük daşıdığını bir daha xatırlatdı. Onun səmimi və peşəkar təqdimatı iştirakçıların öz yaşantılarını bölüşməsinə də şərait yaratdı.
Təlim zamanı emosiyaların tanınması və tənzimlənməsi, psixoloji rahatlama, stresin idarə olunması, özünüifadə və sağlam ünsiyyət mövzuları ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb. İştirakçılara mənfi emosiyaları daxilində saxlamaq və basdırmaq əvəzinə onları tanımaq, qəbul etmək və idarə etməyin yolları izah olunub.
Görüşün ən təsirli məqamlarından Vasif Məmmədovun və digər iştirakçıların öz həyat hekayələrini, müharibə ilə bağlı xatirələrini və yaşadıqları çətinlikləri bölüşməsi olub. Bəzən illərlə insanın daxilində daşıdığı bir ağrını sözə çevirməsi özü bir rahatlama vasitəsinə çevrilir.
Tərtərdəki bu görüşdə də sözə çevrilən hər bir xatirənin arxasında böyük bir həyat, böyük bir səbir və yaşamaq mübarizəsi vardı.
Bəzən insanın ağrısını azaltmağın ilk addımı ona “səni anlayıram” deyən birinin olmasıdır. Bu görüş iştirakçılara məhz bunu hiss etdirməyə çalışdı – onların yaşadıqları unudulmayıb, hiss etdikləri ağrı dəyərləndirilir və onlar bu yolda tək deyillər.
Yekun görüş çərçivəsində yalnız qrup müzakirəsi ilə kifayətlənilməyib. Psixoloji dəstəyə daha çox ehtiyacı olduğu müəyyən edilən iştirakçılarla fərdi psixoloji seanslar və qrup terapiyası keçirilib. Bu yanaşma iştirakçıların psixoloji ehtiyaclarının daha yaxından qiymətləndirilməsinə və onların emosional vəziyyətinə uyğun dəstək göstərilməsinə imkan yaradıb.
Görüş zamanı layihə başa çatdıqdan sonra da iştirakçıların psixoloji dəstəklə əlaqələrinin davam etdirilməsi məsələsinə xüsusi diqqət yetirilib. İştirakçılar üçün yaradılmış “WhatsApp” qrupu vasitəsilə ehtiyac yarandıqda mütəxəssislə əlaqə saxlamaq və onlayn psixoloji seanslarda iştirak etmək imkanları qorunacaq.
Azərbaycan Respublikasının QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Agentliyi və Qarabağ Dirçəliş Fondunun birgə qrant müsabiqəsi çərçivəsində maliyyələşdirilən layihənin əsas məqsədi mina və partlamamış hərbi sursatların yaratdığı fiziki, psixoloji və sosial fəsadların aradan qaldırılmasına töhfə vermək, zərərçəkmiş şəxslərin psixoloji dayanıqlığını gücləndirmək, onların sosial həyata fəal inteqrasiyasını dəstəkləmək və ailələrinin psixososial rifahının yaxşılaşdırılmasına kömək göstərməkdir.
Tərtərdə keçirilən bu görüşlə layihə çərçivəsində rayonlarda təşkil olunan psixososial dəstək tədbirlərinin sonuncu mərhələsi də başa çatıb.
Bu, sadəcə bir layihənin son görüşü deyil. Bu, aylar ərzində qurulan münasibətlərin, bölüşülən ağrıların, edilən söhbətlərin və göstərilən dəstəyin bir mərhələsinin yekunudur.
Layihənin başa çatması isə psixoloji dəstəyin sonu demək deyil. Əksinə, əsas məqsəd insanların qazandıqları bilik və bacarıqları gündəlik həyatlarında tətbiq etmələri, ehtiyac yarandıqda psixoloji dəstəyə müraciət etmələri və özlərini cəmiyyətin fəal, dəyərli üzvü kimi hiss etmələrinə davamlı dəstək göstərilməsidir.
Tərtərdəki son görüşün yaddaşında isə bir həqiqət qalır: müharibənin izlərini silmək zaman alır, amma insanın yanında olmaq, onu dinləmək və ona ümid vermək bu yaranın sağalmasına aparan ən mühüm addımlardandır.
Tədbirdən foto və video görüntülər qeydə alınıb.
