Azərbaycan poeziyasının səmasında elə ulduzlar var ki, onların işığı zaman keçdikcə sönmür, əksinə daha gur görünür. Belə sənət günəşlərindən biri də Səməd Vurğundur. O, yalnız böyük şair deyildi. Xalq ruhunun poetik təcəssümü, milli düşüncənin sənət zirvəsi, Vətənin danışan vicdanı idi. Onun şeirlərində Azərbaycan torpağının ətri, Kürün axarı, dağların vüqarı, ana laylasının hərarəti yaşayırdı. Elə buna görə də aradan onilliklər keçsə də, Səməd Vurğun adı xalqın yaddaşından bir an belə silinmir. Çünki böyük sənətkarlar ölmürlər — onlar millətin mənəvi yaddaşına çevrilirlər. Atatürk Mərkəzində keçirilən möhtəşəm təqdimat mərasimi də məhz belə bir mənəvi yaddaşın işığı altında baş tutdu. “Qazax” Xeyriyyə İctimai Birliyinin təşkilatçılığı ilə yazıçı-publisist, AYB-nin üzvü Ramiz Göyüşun “Ellər yaşadacaq şair ömrünü” kitabının təqdimatı Səməd Vurğunun 120 illik yubileyinə həsr olunmuş silsilə tədbirlər içərisində xüsusi mənəvi çəkisi ilə seçildi.
Həmin gün Atatürk Mərkəzinin salonunda qəribə bir doğmalıq duyulurdu. Sanki böyük şairin özü də bu məclisdə görünməz bir nur kimi dolaşırdı. Zalın ovqatında Vurğun poeziyasının nəfəsi vardı. Buraya toplaşanlar sadəcə bir kitabın təqdimatına gəlməmişdilər; onlar böyük bir sənətkarın ruhuna ehtiram göstərmək, onun ölməz dünyasına bir daha baş əymək üçün gəlmişdilər. Tədbiri giriş sözü ilə açan filologiya elmləri doktoru, professor Rüstəm Kamal Azərbaycan Respublikası Prezidentinin “Xalq şairi Səməd Vurğunun 120 illik yubileyinin keçirilməsi haqqında” Sərəncamının milli-mədəni həyatımızda mühüm hadisə olduğunu vurğuladı. O bildirdi ki, bu yubiley təkcə bir şairin xatirəsinin yad edilməsi deyil, Azərbaycan ruhunun, milli düşüncəsinin, ədəbiyyat tariximizin böyük bir dövrünün yenidən yaşadılmasıdır. Professor qeyd etdi ki, artıq yüz ilə yaxındır xalqımız Səməd Vurğunu sevə-sevə oxuyur. Onun şeirləri dillərdə əzbər dolaşır, misraları insanın qəlbinə təsəlli olur. Çünki Vurğun poeziyası süni pafosdan uzaq, xalqın ruhundan doğan poeziyadır. Bu poeziyada həm ana laylası var, həm Vətən sevgisi, həm də insan qürurunun əzəməti. Sonra professor Ramiz Göyüşun “Ellər yaşadacaq şair ömrünü” kitabından ətraflı danışdı. Bildirdi ki, müəllif böyük şairin ömür yolunun müxtəlif məqamlarını quru fakt kimi deyil, mənəvi yaddaş hadisəsi kimi təqdim etməyə nail olub. Kitabda yalnız sənətkarın yaradıcılığı deyil, onun insanlığı, dostluğu, sadəliyi, xalqına bağlılığı da bütün səmimiyyəti ilə canlandırılıb.
Tədbirin ən təsirli və olduqca səmimi çıxışlarından biri “Qazax” Xeyriyyə İctimai Birliyi İdarə Heyətinin sədri, professor İlham Pirməmmədova məxsus oldu. Onun nitqində təkcə elmi düşüncə yox, böyük Vurğun sevgisi də vardı. Professor çıxışında dedi ki, Səməd Vurğun Azərbaycan xalqının mənəvi pasportudur. O, Vətəni sadəcə tərənnüm etmirdi — Vətənin öz səsinə çevrilmişdi. İlham Pirməmmədov xüsusi vurğuladı ki, zaman bəzi adları tarixdə saxlayır, bəzi adları isə xalqın qəlbində əbədiləşdirir. Səməd Vurğun məhz xalqın qəlbində yaşayan sənətkarlardandır. Bu gün də onun “Azərbaycan” deyə başlayan misraları insanın ruhunda bir bayraq kimi dalğalanır. Onun poeziyasında xalqın taleyi, ağrısı, sevinci və mənəvi bütövlüyü yaşayır. Professorun çıxışında ən diqqət çəkən məqamlardan biri də Ramiz Göyüşun zəhmətinə verdiyi yüksək qiymət oldu. O bildirdi ki, “Ellər yaşadacaq şair ömrünü” kitabı yalnız publisistik araşdırma deyil, Vurğun dünyasına ucaldılmış mənəvi abidədir. Müəllif böyük şairin həyatını qələmə alarkən sadəcə hadisələri toplamayıb; o, bir dövrün ruhunu, sənət adamlarının mənəvi saflığını, Azərbaycan ziyalılığının işığını yaşatmağı bacarıb.
Təqdimatda çıxış edən akademik Nizami Cəfərov, professor Vaqif Yusifli, şair İbrahim İlyaslı, texniki elmlər doktoru, şair, professor Hacan Hacısoy, vürğunşünas alim, fəlsəfə doktoru Aslan Salmansoy, Əməkdar jurnalist, şair Əbülfət Mədətoğlu, “Xalq qəzeti”nin bölgə müxbiri, yazıçı-yurnalist İlqar Həsənov, Beynəlxaq Aktivist Sənətçilər Birliyinin Azərbaycan təmsilçisi, Birliyin Rəsm Komitəsinin rəhbəri rəssam Nəvai Mətin, yazıçı Kənan Hacı, ”Yazarlar” jurnalının təssisçisi və baş redaktoru şair –publisist Zaur Ustac, şairlərdən Rafail İncəyurd, Fəxrəddin Teyyub, Zaməddin Ziyadoğlu, Zərəngiz Qayalı, ictimaiyyyət nümayəndələrindən, şəhid Teymur Abbasovun anası Başxanım Abbasova, Mehriban Abdullayeva, Şəmsiyyə Kərimova və digər çıxışçılar Səməd Vurğunun çoxşaxəli fəaliyyətindən geniş söz açdılar. Bildirildi ki, Vurğun təkcə böyük şair deyildi; o, dramaturq, alim, tərcüməçi, ictimai xadim kimi də Azərbaycan mədəniyyətinə misilsiz xidmətlər göstərib. Çıxışlarda xüsusilə vurğulandı ki, Səməd Vurğun xalqın içindən gələn və yenidən xalqa qayıdan sənətkar idi. O, ən sadə insanın sevincini də poeziyaya çevirə bilirdi. Elə buna görə də onun şeirləri illərdir dillərdən düşmür. Tədbirdə səslənən xatirələr böyük şairin insanlığını bir daha göz önünə gətirdi. Onun Üzeyir Hacıbəyli ilə sənət dostluğu, Mir Cəlal Paşayevlə mənəvi yaxınlığı, Xan Şuşinski ilə ünsiyyəti, Hüseyn Ariflə bağlı xatirələr tədbir iştirakçılarında xüsusi duyğular oyatdı.
Bütün bunlar bir daha göstərdi ki, Ramiz Göyüşun kitabı təkcə bir sənətkar haqqında yazılmış əsər deyil. Bu kitab Azərbaycan ziyalılığının mənəvi portretidir. Burada bir dövrün işığı, dostluq münasibətləri, sənətə sədaqət və milli ruh yaşayır. “Ellər yaşadacaq şair ömrünü” kitabı həm də bir həqiqəti təsdiqləyir: böyük sənətkarların ömrü fiziki zamanla bitmir. Onlar xalqın yaddaşında yaşayır, yeni nəsillərin düşüncəsinə çevrilirlər. Səməd Vurğun da belə dahilərdəndir. O, Azərbaycan poeziyasının tükənməz bulağı, milli ruhumuzun sarsılmaz qalasıdır. Bu gün də Vurğun poeziyası insanı Vətənə bağlayır, torpağın müqəddəsliyini xatırladır, milli kimliyimizin böyüklüyünü hiss etdirir. Onun misralarında Azərbaycan danışır, xalq danışır, tarix danışır. Və bu böyük ruhun yaşadılmasında Ramiz Göyüş kimi qələm adamlarının xidməti xüsusi ehtirama layiqdir. Çünki yaddaşı qorumaq gələcəyi qorumaq deməkdir. Böyük şairlərin ömrünü yaşadan da məhz belə vəfalı insanlar, belə işıqlı kitablar olur.
Doğrudan da, ellər öz böyük şairinin ömrünü böyük sevgi ilə yaşadır. Çünki Səməd Vurğun artıq təkcə bir insan adı deyil — o, Azərbaycanın mənəvi əbədiyyətidir.
Qalib Rəhimli.
