Yay mövsümünün gəlişi ilə kəndlərdə həyat canlanır. İnsanlar bağ və bostan işlərinə başlayır, meşə və çəmənliklərə üz tutanların sayı çoxalır. Bununla yanaşı, yay aylarında arı, eşşəkarısı və digər sancan həşəratlarla təmas halları da xeyli artır.
Turkustan.az xəbər verir ki, əksər insanlar üçün arı sancması sadəcə ağrı və şişkinlik yaratsa da, bəzi şəxslərdə bir sancma belə həyati təhlükə yaradan anafilaktik şoka səbəb ola bilər.
Həkimlərin sözlərinə görə, ən böyük problem insanların arı sancmasını təhlükəsiz hesab etməsi və ağır allergik reaksiyanın ilk əlamətlərini tanımamasıdır.
Onlar bildirirlər ki, kənd yerlərində risk daha yüksəkdir. Çünki insanlar uzun müddət açıq havada işləyir, meyvə bağlarında, biçənək sahələrində, ot tayalarında və arıçılıq təsərrüfatlarında arılarla daha çox qarşılaşırlar. Xüsusilə iyun-avqust aylarında arıların aktivliyi maksimum həddə çatır.
Ən çox sancma halları meyvə yığımı, ot biçini, ağac budama, arı yeşiklərinə yaxınlaşma və açıq havada qida qəbul edilərkən qeydə alınır. Şirin içkilər və meyvələr eşşəkarılarını da cəlb etdiyindən bu həşəratlar insanlara daha yaxın olur.
Rusiyalı allergoloq-immunoloq Vladimir Bolibok bildirib ki, arı sancmasına qarşı orqanizmdə müxtəlif reaksiyalar inkişaf edə bilər. Onun sözlərinə görə, normal halda sancılan nahiyədə ağrı, qızartı və şişkinlik yaranır və bu əlamətlər adətən bir neçə gün ərzində keçir. Lakin şişkinliyin diametri 10 santimetrdən çox olarsa və ya sancma üz, boyun nahiyəsində baş verərsə, nəfəsalma çətinləşə bilər. Həkim vurğulayır ki, allergiyası olan şəxslərdə isə cəmi bir sancma belə anafilaktik şokla nəticələnə bilər.
Anafilaktik şokun ilk əlamətləri adətən bir neçə dəqiqə ərzində başlayır. Bədəndə yayılmış qaşınma və səpkilər, dodaq, dil və boğazın şişməsi, səsin tutulması, nəfəs almaqda çətinlik, başgicəllənmə, təzyiqin kəskin enməsi, huşun itməsi və ürək döyüntüsünün sürətlənməsi artıq təcili tibbi yardım tələb edən vəziyyət hesab olunur. Bu halda vaxt itkisi ölümcül nəticələrə səbəb ola bilər.
Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, ilk yardım düzgün göstərilərsə, ağırlaşmaların qarşısını almaq mümkündür. Əgər arının iynəsi dəridə qalıbsa, onu mümkün qədər tez, lakin sıxmadan çıxarmaq lazımdır. Daha sonra sancılan nahiyəyə soyuq kompres qoyulmalı, zədələnmiş yer təmiz saxlanmalıdır. Allergik reaksiyası olduğunu bilən şəxslər özləri ilə həkim tərəfindən təyin edilmiş adrenalin avtoinyektoru daşımalıdırlar. Nəfəs darlığı, boğazda şişkinlik və ya huşun pozulması yaranarsa, dərhal təcili tibbi yardım çağırılmalıdır.
Həkimlər xüsusilə uşaqlar, yaşlılar və əvvəllər arı sancmasına qarşı allergik reaksiya keçirmiş şəxslərin daha diqqətli olmasını tövsiyə edirlər. Maraqlıdır ki, insan illərlə arı sancmasına normal reaksiya versə də, sonradan allergiya inkişaf etdirə bilər. Bu səbəbdən əvvəlki sancmalarda problem yaşamamaq gələcəkdə də təhlükəsiz olacağı anlamına gəlmir.
Riski azaltmaq üçün açıq rəngli paltar geyinmək, kəskin ətirlərdən istifadə etməmək, açıq havada şirin içkiləri və meyvələri uzun müddət açıq saxlamamaq, arı yuvalarına yaxınlaşmamaq və kənd təsərrüfatı işləri zamanı qoruyucu geyimdən istifadə etmək tövsiyə olunur. Arını qovmağa çalışmaq əvəzinə sakit şəkildə həmin ərazidən uzaqlaşmaq daha təhlükəsiz sayılır.
Həkimlər vurğulayırlar ki, kənd yerlərində təcili tibbi yardımın hadisə yerinə çatması şəhərlə müqayisədə daha çox vaxt apara bilər. Buna görə də xüsusilə arıçılar, fermerlər və bağ sahibləri allergik reaksiyanın əlamətlərini bilməli, ailə üzvləri isə ilk yardım qaydaları barədə məlumatlı olmalıdır. Çünki bəzi hallarda insanın həyatını məhz ilk dəqiqələrdə göstərilən düzgün yardım xilas edir. /yenisabah.az/
