1990-cı illərin futuroloqları artıq su altında yaşayacağımızı və ya uçan avtomobillərə minəcəyimizi proqnozlaşdırmışdılar, lakin indi ekspertlər daha qaranlıq bir gələcək barədə xəbərdarlıq edirlər.
Turkusatan.azxəbər verir ki, bəzi texnoloqlar qorxurlar ki, 2050-ci ilə qədər süni intellekt insanları əsarət altına alacaq və ya iqlim dəyişikliyi dünyanın əksər hissəsini yaşayış üçün yararsız edəcək. Digərləri yadplanetlilərlə əlaqəmiz olacağına inanır, lakin bunun yaxşı və ya pis olacağı hələ məlum deyil.
Digər tərəfdən, texnologiyanın ölümdən sonra həyatı mümkün edəcəyi ilə bağlı proqnozlar nəzərə alındıqda gələcəyimiz yalnız fəlakət ssenarilərindən ibarət görünmür.
Süni intellekt insanları kölə edə bilər
Hal-hazırda insanlar süni intellektin iş itkisinə səbəb ola biləcəyi potensiala diqqət yetirirlər, lakin reallıq daha pis ola bilər. "The Uncreative Agency" adlı süni intellekt aləti yaradan DDB EMEA qlobal reklam agentliyinin strategiya üzrə baş direktoru Corc Staxovun sözlərinə görə, vəziyyət belədir.
Staxov deyir: "İnsanlar yeni texnologiyaların qısamüddətli perspektivdə təsirini həddən artıq qiymətləndirir, uzunmüddətli perspektivi isə düzgün qiymətləndirmirlər". Bu Amara Qanunu kimi tanınır. Hazırda biz süni intellekt çılğınlığının zirvəsindəyik və insanlar yaxın bir neçə ildə ağ yaxalıqlı işlərin GPT-4 tərəfindən məhv ediləcəyindən vahimələnirlər.
Lakin Staxov xəbərdarlıq edir ki, 2050-ci ilə qədər süni intellekt dünyanı "köklü" şəkildə dəyişəcək.
Staxov deyir: "Süni intellektə nəzarət edənlərin böyük güc qazanacağı və əhalinin 99 faizinin seçki hüququndan məhrum ediləcəyi qaranlıq bir AI gələcəyi var". "AI ustaları dünya məlumatlarına nəzarət edəcək və qalanlarımızı öz qullarına çevirəcəklər."
"Alternativ, hər kəsin daha yaxşı səhiyyə, daha sürətli nəqliyyat və daha az çirklənmə vasitəsilə süni intellektdən faydalandığı parlaq texnoloji gələcək ssenarisidir. Maşınlar həqiqətən də işin çox hissəsini görəcək və əsas əmək haqqı adi hala çevriləcək, bu da bizi daha çox boş vaxt keçirmək və insan ehtiyaclarımızı ödəmək üçün azad edəcək. Bu, həm də təhsilə sosial yanaşmamızda əsaslı dəyişikliyə səbəb olacaq".
"Reallıq, ehtimal ki, bu qaranlıq süni intellekt köləliyi ilə parlaq texnoloji gələcək arasında bir yerdə olacaq."
İnsanlar bədənlərinə çip taxacaqlar
Londonda texnoloji PR və kommunikasiyalar üzrə konsaltinq firması olan Gallium Ventures-in qurucusu Heather Delaney 2050-ci ilə qədər insanların bədənlərinə çip implantasiya edəcəyini və bununla da "inkişaf edəcəyini" düşünür. Bədənin həyati fəaliyyətlərini izləyən bu çiplər sayəsində insanlar sağlamlıq vəziyyətləri haqqında davamlı məlumat əldə edə biləcəklər.
Əslində Delaninin əlində artıq qapıları açmağa imkan verən çox sadə çip var.
Delaney izah edir: "Mən 2050-ci ilə baxarkən, sağlamlığını, performansını və ya rifahını yaxşılaşdırmaq istəyən insanların müəyyən bioloji aspektləri dəyişdirmə üsulları da daxil olmaqla, biohacking də daxil olmaqla, texnologiyanın bir sıra sahələrində artım görəcəyimi gözləyirəm."
"Əlimə implantasiya edilmiş çiplə qapıları aça və insanları şirkətimin veb saytına, sosial şəbəkəyə və bir neçə nümunəyə yönəldə bilərəm."
Biohackingin gələcəkdə geniş yayılacağına və insanların sağlamlıq vəziyyətlərini yaxşılaşdırmağa imkan verəcəyinə inanan Delaney belə davam edir:
"2050-ci ilə qədər, biohacking istifadəsi sayəsində biz insanların bədənlərinin sağlamlıq və fitnes proqramlarına necə reaksiya verməsindən tutmuş, qəbul edilən dərmanların qan dövranına və ya mədə divarına çatmasına qədər hər şeyi daha yaxşı başa düşəcəyik."
Süni intellekt sayəsində insanlar öldükdən sonra "yaşaya" bilirlər
Ravensbourne Universitetinin Biznes və Hesablama Departamentinin rəhbəri Dr. Əcəz Əli gələcəkdə öləcək insanların əslində ölmədiyini iddia edir.
Güclü süni intellekt insanları hərəkətin çəkiliş alətləri və qeydlərindən istifadə edərək "qeyd edəcək". Qeydiyyatdan keçmiş insanlar öldükdən sonra da "rəqəmsal əkizlərinə" çevrilərək yaşamağa davam edəcəklər.
Dr. Əli izah edir: "Süni intellekti rəqəmsal texnologiyalar və hərəkət tutma vasitələri ilə birləşdirərək, biz şüurumuzu, biliyimizi və təcrübəmizi rəqəmsal əkizlərimizə ötürəcəyik. ChatGPT və Bard-dan çox daha təkmil olacaq NLP əsaslı alətlərdən istifadə etməklə insanlar bu rəqəmsal əkizlərlə real vaxt rejimində əlaqə saxlaya və onların bilik və fikirlərindən faydalana biləcəklər".
"Bu yolla insanlar artıq ölmüş, lakin rəqəmsal əkizlər şəklində mövcud olan qohumları ilə əlaqə saxlamağa davam edə biləcəklər."
Süni intellekt tərəfindən yaradılmış fərdiləşdirilmiş televiziya şouları
Liverpulda yerləşən VR istehsal evi və texnoloji startap olan ARK Immersive-in qurucusu və baş direktoru Matt Littler deyir ki, 2050-ci ilə qədər biz hamımız süni intellekt tərəfindən zövqümüzə uyğun şəkildə fərdiləşdirilmiş müxtəlif televiziya şoularına və filmlərə baxa biləcəyik.
Littler çoxdan ölmüş kino ulduzlarının süni intellekt texnologiyası sayəsində ekranda qalacağına inanır. Beləliklə, insanlar qocalıqlarına qədər uşaqlıqlarının kino ulduzlarına baxmağa davam edə biləcəklər.
Littler izah edir: "Televiziya və kino sənayesi süni intellektdən istifadə etməyə başlayacaq. Sosial axınlarımızdan çıxarışlar vasitəsilə; Sevdiyimiz və ünsiyyətdə olduğumuz mövzulara, diqqət dairəmizə və axtarış tarixçəmizə əsaslanaraq, sadəcə bizim üçün yaradılmış məzmunu təklif etmək olduqca mümkündür".
"Bütün dramlar, personajlar və proqramlar süni intellektdən istifadə edilməklə yaradılacaq, sevdiyimiz aktyorlar bizi cəlb edən rolları oynayacaq və rezonanslı sonluqlar olacaq. Üstəlik, bu istehsallar kiçik miqyasda olmayacaq, büdcə məhdudiyyətləri olmadan AI nəhəng və epik əsərlər yarada bilər.
İnsanlar öz ağıllarını kompüterlərə yükləyəcəklər
86% müvəffəqiyyət nisbəti ilə proqnozları ilə tanınan futurist və keçmiş Google mühəndisi Ray Kurzweil deyir ki, 2025-ci ilə qədər insanlar maşınla birləşəcək.
Kurzweil, 2029-cu ildə bir robotun Turing Testindən keçəcəyini və 2045-ci ilə qədər insanların beynini maşınlara bağlayacağını düşünür.
Kurzweil əlavə edir: "Mən süni intellektin Turinq testindən nə vaxt keçəcəyini və bununla da insan zəka səviyyəsinə çatacağını proqnozlaşdırdığım ardıcıl tarix 2029-cu ildir" dedi:
Yaratdığımız zəka ilə birləşdirərək effektiv kəşfiyyatımızı bir milyard dəfə artıracağımız "təklik" üçün 2045-ci il tarixini təyin etdim".
Hamımız danışan AI eynəkləri taxacağıq
EdTech şirkətinin GoStudent Future Labs direktoru Aleksandr Nik deyir ki, adi reçeteli eynəklərə bənzəyən eynək istənilən suala cavab verə bilər.
Nikin sözlərinə görə, adi reçeteli eynəklərə bənzəyən eynəklər növbəti onillikdə ortaya çıxacaq və ilk olaraq reseptlə satılan eynək taxanlar tərəfindən qəbul ediləcək. Bu eynəklər e-poçt bildirişləri və istiqamətlər kimi ekranda məsləhətlər verəcək, lakin sürətlə inkişaf edəcəklər.
Ağıllı yerdənkənar həyat formalarını kəşf edəcəyik
SETI (Yerdənkənar Kəşfiyyat Axtarışı) layihəsindən olan yadplanetli ovçu astronomu Set Şostak 2012-ci ildə Teddə etdiyi çıxışda astronom yoldaşı ilə 24 ildən sonra yadplanetliləri tapacağımıza dair mərc etdi. Bu o deməkdir ki, 2036-cı ilə qədər yadplanetlilərlə təmasda ola bilərik. Üstəlik, Şostak mikroskopik canlılara deyil, ağıllı həyat formalarına istinad edir.
Şostak bundan sonra təxminini iki dəfə artıraraq, yeni ölçmələrin Yerə bənzər milyardlarla planetin ola biləcəyini göstərdiyini söylədi. Şostak üçün Yerin həyat olan yeganə planet olması milyardda bir lotereya qazanmaq kimidir.
Şostak deyir: "Bu, kosmosda həyat üçün ən güclü arqument ola bilər. Çünki əgər həqiqətən də kosmosda heç bir yerdə həyat yoxdursa, yer üzündə baş verənlərlə bağlı həqiqətən də müstəsna bir şey var. Bu yanaşma bir qədər eqoist kimi görünür, baxmayaraq ki, məlumatlar bu ehtimalı istisna etmir".
Dünyanın böyük hissələri yaşayış üçün yararsız hala düşə bilər
NASA-nın məlumatına görə, artan rütubət və temperatur insanların açıq havada yaşamasının demək olar ki, qeyri-mümkün olduğu Cənubi Asiya, Fars körfəzi və Qırmızı dəniz kimi bölgələrdə istilik dalğalarına səbəb olacaq. Bu, 2070-ci ilə qədər Braziliya və Çinin bəzi hissələrinə də şamil ediləcək.
"Yaş lampanın temperaturu" temperatur və rütubətin yüksək olduğu açıq havada sağ qalmağı çətinləşdirən şərtlərə aiddir. İnsanlar rütubət aşağı olanda 50C-yə qədər temperaturda yaşaya bilir, lakin insanlar yüksək rütubətə dözə bilmirlər. Çünki o şəraitdə tərləməklə sərinləşməyin yolu yoxdur. Buna görə hətta həddindən artıq güclü və uyğun insanlar nəm temperaturda saatlar ərzində ölürlər.
Eltac/Turkustan.az
