Avropada hantavirusa yoluxma halları artıb, son olaraq infeksiya İsveçrədə yayılıb.
Turkustan.az xəbər verir ki, hantavirus ilk dəfə 1950-ci illərdə Koreya müharibəsi zamanı BMT əsgərlərində müşahidə olunan ağır tənəffüs və böyrək çatışmazlığı halları ilə tibbi qeydə alınıb.
O dövrdə “Koreya hemorragik qızdırması” adlandırılan xəstəliyin mənbəyi illər sonra “Hantavirus Pulmonary Syndrome” təsnif edilib. Virusun təbii rezervuarı gəmiricilərdir. İnfeksiyanın insanlara, adətən, sidik, nəcisdən və ya tüpürcək vasitəsilə yayılan aerosol hissəcikləri ilə keçir.
Əsas sindromu
1990-cı illərdə ABŞ-nin cənub qərbində “Four Corners” epidemiyası – hantavirusun ölümcül ağciyər sindromuna səbəb ola bilən yeni bir variantı peyda olub. Hantavirus 1993-cü ildə ABŞ-də baş verən epidemiyada ölüm halları (30%) ilə yadda qalıb. 2000-ci illərdə Argentina və Çilidə müşahidə olunan onun “Andes” variantı isə insandan insana keçmə potensialını üzə çıxarıb. Bu xüsusiyyət hantavirusu digər gəmirici mənşəli viruslardan ayıran ən vacib faktorlardan biridir.
Mütəxəssislərin fikrincə, ən böyük risk virusun yayılma sürətindən çox insan-ətraf mühit qarşılıqlı əlaqəsinin dəyişməsidir. İqlim dəyişiklikləri, kənd yerlərinin genişlənməsi, qlobal səyahət sıxlığı və gəmirici populyasiyalarındakı artım hantavirusun daha geniş coğrafiyalara yayılma ehtimalını artırır.
Almaniya, Fransa və İsveçrənin kənd bölgələrində gəmirici populyasiyasının artması infeksiya yayılmasını sürətləndirir. Avropa Xəstəliklərin Qarşısının Alınması və Nəzarət Mərkəzi (ECDC) isə bu halların böyük hissəsinin yerli növ olan “Puumala hantavirusu” ilə əlaqəli olduğunu, lakin beynəlxalq səyahət və liman hərəkətliliyi səbəbindən daha aqressiv variantların daşınma ehtimalının tamamilə istisna edilə bilməyəcəyini vurğulayır.
Hantavirusdan necə qorunmaq olar?
Hantavirusdan qorunmaq üçün evdə, zirzəmilərdə, çardaqlarda və anbarlarda siçan və siçovulların məskunlaşmasının qarşısını almaq, gəmiricilərin nəcisi və ya yuvaları ola biləcək yerləri təmizləyərkən maska və əlcəkdən istifadə etmək lazımdır. Tozu qaldırmamaq üçün quru süpürgə əvəzinə dezinfeksiyaedici məhlullarla yaş təmizlik aparmaq məqsədə uyğundur. Bağlı yerlərə gəmiricilərin girməməsi üçün bütün çatları və dəlikləri bağlı saxlamaq məsləhətdir. Qidaları bağlı qablarda saxlamaq tövsiyyə olunur. Vəhşi gəmiricilərlə, onların yuvaları və ya ölmüş gəmiricilərlə birbaşa təmasdan qaçın.
Hantavirusa qarşı xüsusi peyvənd yoxdur, buna görə də gigiyena qaydalarına riayət etmək ən effektiv qorunma üsuludur.
