Qlobal vaxt ölçmə sistemində mühüm dəyişiklik baş verir. Əvvəllər Reddit və LinkedIn kimi platformaların fəaliyyətində fasilələrə, eləcə də uçuşların təxirə salınmasına səbəb olan “artıq saniyə” tətbiqindən imtina edilməsi ilə bağlı qərar qəbul olunub.
Turkustan.az xəbər verir ki, bu qərar Yer kürəsinin fırlanma sürətindəki dəyişikliklərə uyğun olaraq vaxta düzəliş edilməsi üsulunun gələcəyini müəyyənləşdirir.
Məlum olduğu kimi, bir dəqiqə 60 saniyədən ibarətdir. Lakin dünyada istifadə olunan vaxt sistemində bəzən UTC (Koordinasiyalı Ümumdünya Vaxtı) göstəricisinə əlavə bir saniyə daxil edilir. Bu üsul atom saatları ilə Yer kürəsinin fırlanmasına əsaslanan vaxt arasındakı fərqi tənzimləmək üçün tətbiq olunurdu.
Kiçik görünən bu düzəliş keçmişdə böyük texnologiya şirkətlərinin sistemlərində ciddi problemlərə səbəb olub. Buna görə də beynəlxalq rəsmilər uzun müddətdir müzakirə edilən vaxt tənzimlənməsi qaydalarının dəyişdirilməsi barədə qərar qəbul ediblər.
Bəs artıq saniyə nə üçün tətbiq olunurdu və bu sistemin dəyişdirilməsi telefon və kompüterlərdəki saatlara necə təsir edəcək?
1955-ci ildə sezium atom saatlarının hazırlanması zaman ölçmələrində dönüş nöqtəsi oldu. Lakin Yer kürəsinin fırlanma sürəti okean hərəkətləri, atmosfer dəyişiklikləri və daxili proseslər səbəbindən dəyişdiyindən atom saatları ilə Yer vaxtı arasında fərq yaranır.
Bu fərqi aradan qaldırmaq üçün 1972-ci ildə “sıçrayış saniyəsi” sistemi tətbiq edildi. Sistemə əsasən, zərurət yarandıqda vaxta əlavə bir saniyə artırılırdı.
Lakin bu kiçik düzəliş rəqəmsal sistemlərdə problemlər yarada bilir. Məsələn, 2012-ci ildə sıçrayış saniyəsi Reddit və LinkedIn platformalarında texniki nasazlıqlara, Qantas aviaşirkətində isə uçuş əməliyyatlarında fasilələrə səbəb olub.
Vaxtın dəqiq hesablanması bank əməliyyatları, rabitə infrastrukturu, peyk sistemləri və aviasiya üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Aytən Yaşar/Turkustan.az
